adil's Blog

Mesyuarat DUN Sarawak 27 Julai 2006
Date: Jul 30th, 2006 10:02:12 am - Subscribe
Mood: captivated


PEMASYHURAN DARIPADA TUAN SPEAKER

Tuan Speaker: Ahli-Ahli Yang Berhormat, I wish to make the following announcements.

First, pursuant to Standing Order 69(2)(b), the Standing Orders and Selection Committee has nominated the Chairman and Members of the following Sessional Select Committee:

The Public Accounts Committee, the Members are:

Y.B. Encik Peter Nansian anak Nguse;
Y.B. Tuan Haji Abdul Karim bin Rahman Hamzah;
Y.B. Encik Gabriel Adit anak Demong;
Y.B. Encik Chiew Chiu Sing;
Y.B. Tuan Haji Julaihi bin Haji Narawi;
Y.B. Dr. Jerip anak Susil;
Y.B. Dr. Haji Wahbi bin Haji Junaidi as Chairman of the Committee.

The House Committee, the Members are:

Y.B. Datuk Patinggi Tan Sri Dr. George Chan Hong Nam;
Y.B. Dato Sri Abang Haji Abdul Rahman Zohari bin Tun Abang Haji Openg;
Y.B. Datuk Michael Manyin anak Jawong;
Y.B. Datuk Haji Daud bin Abdul Rahman;
Y.B. Datuk Peter Nyarok anak Entrie;
Y.B. Encik John Sikie Tayai;
Pursuant to Standing Order 71, I as Speaker shall be the Chairman of the House Committee.

The Public Petitions Committee, the Members are:

Y.B. Datuk Gramong Juna;
Y.B. Encik Larry Sng Wei Shien;
Y.B. Encik Sylvester Entri Muran;
Y.B. Tuan Haji Abdul Karim bin Rahman Hamzah;
Y.B. Encik Frederick Bayoi anak Manggie;
Y.B. Encik Tan Joo Phoi;
Pursuant to Standing Order 72, I being the Speaker shall be the Chairman of the Public Petitions Committee.

The Committee of Privileges, the members are:

Y.B. Datuk Patinggi Tan Sri (Dr) Alfred Jabu anak Numpang;
Y.B. Dato Sri Dr. James Jemut anak Masing;
Y.B. Datuk William Mawan anak Ikom;
Y.B. Datuk Haji Awang Tengah bin Ali Hasan;
Y.B. Encik Lee Kim Shin;
Y.B. Encik Roland Sagah Wee Inn;
Pursuant to Standing Order 73, I being the Speaker shall be the Chairman of the Committee of Privileges.

Secondly, pursuant to Standing Order 71, I being the Chairman of the House Committee, in the exercise of power under the said Standing Order, appoint the following Members as members of the Dewan Undangan Negeri Events Committee:

Y.B. Datin Hajah Fatimah Abdullah;
Y.B. Encik Larry Sng Wei Shien;
Y.B. Encik Lihan Jok;
Y.B. Tuan Haji Abdul Karim bin Rahman Hamzah;
Y.B. Tuan Haji Hamden bin Haji Ahmad;
Y.B. Encik Peter Nansian anak Nguse;
Y.B. Tuan Haji Julaihi bin Haji Narawi;
Y.B. Encik Ranum anak Mina;
Y.B. Dr. Abdul Rahman bin Junaidi;
Y.B. Dr. Haji Wahbi bin Haji Junaidi;
Y.B. Dr. Stephen Rundi anak Utom;
Y.B. Dr. Jerip anak Susil;
Y.B. Encik Awang Bemee bin Awang Ali Basah;
Y.B. Encik Abu Seman bin Jahwie;
Y.B. Tuan Haji Mohamad Naroden bin Haji Majais shall be the Chairman of the Committee. This Committee shall assist the House Committee in the planning, organizing, managing and monitoring any event or matter relating to an incidental to the comfort and inconvenience of the services, amenities and facilities to the Members of the Dewan.

Ahli-Ahli Yang Berhormat, with reference to my communication on the 25th day of July 2006 to this august House about the breach of Section 7 of the Dewan Undangan Negeri Privileges, Immunities and Powers Ordinance, 1963, by the Honourable Member for Padungan, following a complaint by the Honourable Member for Layar, the Chair had received the written explanation from the Honourable Member for Padungan.

In his written explanation of 26th July, 2006, the Honourable Member for Padungan said that he did “invite” the Honourable Member for Layar to accept service of court document or process from his staff in the Dewan or within its precinct. This means that there was clear intention on the part of the Honourable Member for Padungan to serve on the Honourable Member for Layar court documents relating to an election petition matter. The chair concludes that on the basis of what is stated in the letter from the Honourable Member for Padungan, there has been a breach of Section 7 of the said Ordinance.

The Honourable Member for Padungan said in his letter if what he did on 24th July, 2006 was wrong, he would apologize to the House and to the Honourable Member for Layar. To uphold the provisions of the said Ordinance and the immunities and privileges conferred therein the chair feels that an apology must be unqualified to be accepted by this Dewan. Before the chair calls upon the Honourable Member for Padungan, if he would be prepared to give an unqualified apology following my earlier findings that he breached Section 7 of the said Ordinance, as the Member concerned wants to apologize also to the Honourable Member for Layar, I now ask the Honourable Member for Layar whether he wishes to say anything first. The Dewan secretariat had already given the Honourable Member for Layar a copy of the letter dated 26th July, 2006 from the Honourable Member for Padungan.

Timbalan Ketua Menteri dan Menteri Pembangunan Infrastruktur dan Perhubungan dan Menteri Pembangunan Luar Bandar (Y.B. Datuk Patinggi Tan Sri (Dr) Alfred Jabu anak Numpang): Terima kasih, Tuan Speaker.

Tuan Speaker, I wish to thank the staff of this Dewan for giving me in advance a copy of letter sent to you, Tuan Speaker, by the Honourable Member for Padungan. There are two matters mentioned in the letter that I need to clarify.

(a) I did not evade service of the Election Petition. I just wanted the service thereof to be done in accordance with the relevant rules governing service of such petition and not to infringe the privilege granted by Section 7 of Dewan Undangan Negeri Privileges, Immunities and Powers Ordinance.

(b) What is stated in the Honourable Member for Padungan’s letter about the incident is not correct. My own letter on 25th July, sets out correctly what happened and I would like, I want with the permission Tuan Speaker, to put the record straight by telling this Dewan what actually happened on the afternoon of the 24th July, 2006, the very same day of the official opening of Dewan sitting.

As I entered the corridor of the Dewan, just near the general desk at the Dewan lobby on the afternoon of 24th July, 2006 and about just before 2:30, on my way to perform my official duty as duly elected Ahli Yang Berhormat for Layar and also to perform my duty in my capacity as Deputy Chief Minister of Sarawak and Minister for Infrastructure and Communication and Minister for Rural Development, I was confronted by two gentlemen standing a few feet, standing close to one another, a few feet, I did not measure length exactly, and Ahli Yang Berhormat for Padungan was at the back and this gentleman whom I did not recognize but he was wearing a tie and said that, as I entered and he approached me, his words said we, he said we not I, “we want to give you election petition for you to receive.” That was their word “we” and I said I told this is my word “you know, any good lawyer will know the procedure for serving election petition.” That was my word.

So, and not wanting to be late for the Dewan session, I entered this very Dewan, Tuan Speaker and at that time, everybody was ready including the Right Honourable Member for Balingian who is our beloved Chief Minister and Ahli Yang Berhormat for Piasau was already ready in his seat who is the Deputy Chief Minister and Minister for Modernisation of Agriculture and Minister for Industrial Development. So as I took my seat, the very seat here, and I sat down and Ahli Yang Berhormat for Padungan entered that door and go straight to this very chamber here.

And he said, “Simple that you just receive, don’t be afraid, I said, “what is that to be afraid”, so he chased me to this Dewan asking me to receive the petition. So through that, Tuan Speaker, I initiated the letter which I sent to your goodself and delivered over to Ahli Yang Berhormat for Padungan, that is on the 25th the next day. So, his version in the explanation is not correct. I stand by my word, Tuan Speaker, I have been elected for so many times into this Dewan and I have always observed the decorum. I never tell lie here. If that is the testimony, as for my record, against the testimony, against what we have heard yesterday, Ahli Yang Berhormat for Padungan said he wants to withdraw from the federation when being asked if he wants to withdraw from the federation of applied, of electrical appliances in order to get Petronas to give us money. Well, when you compare the type of credibility with me, I don’t know, I don’t want to argue because this is not a street, this is a respectable Dewan, Tuan Speaker. So, with that I want unqualified apology not if, Tuan Speaker, because his letter said if inviting the Honourable Yang Berhormat outside the Dewan Undangan Negeri Chambers, he did not invite outside, well, he came here if this is outside in his term of the words, well, get the Honourable Members to interpret him, well, if, I read if inviting the Honourable Yang Berhormat outside the Dewan Chambers to accept a properly issued petition is wrong, then I wish to humbly extend my sincerely apologies and I, therefore, do not, and I hereby do so both to the Chambers and to the Honourable Yang Berhormat for Layar, there was certainly no intention on either me or my staff’s part to infringe any laws pertaining to the Dewan, but the word used by them including Ahli Yang Berhormat for Padungan when he was in the corridor, the word said by the person in front, he said, we, we is a plural not I. So, when after that he come over here, he is part of the word we, implied.

So, that is the position, Tuan Speaker, I leave it to our good discretion, your good discretion, Tuan Speaker because I feel this Dewan, the sanctity of this Dewan need to be properly protected by everybody. This is my explanation, Tuan Speaker and, however since the Honourable Member for Padungan, if he wants to apologize, I am willing to accept since he is new to the Dewan provided he give the word is unqualified and unequivocal as well as sincere apology. There is nothing wrong with it if we are gentlemen. Lastly, I believe the Honourable Member for Padungan had also wanted to effect service of court document on the Honourable Member for Krian who had complained to me about it. Hence, the Honourable Member for Padungan should also apologize to the Honourable Member for Krian and I am not speaking for Honourable Member for Krian except I have got to draw the attention to this respectable Dewan that this is the situation and I believe Ahli Yang Berhormat for Krian is here, let him say his speechlah. Thank you very much.

Tuan Speaker: Honourable Member for Krian.

Menteri Muda Pertanian (Organisasi Petani dan Koperasi) Y.B. Datuk Peter Nyarok anak Entrie: I confirm what the Honourable Member for Layar had said to the Dewan.

Tuan Speaker: The Honourable Member for Padungan is not here this morning. Let me hear his response whether he is prepared to offer an unqualified, unequivocal, sincere apology. Right.

PERTANYAAN-PERTANYAAN BAGI JAWAPAN LISAN

PEMBINAAN JALAN PERSISIRAN

(106) Y.B. Tuan Haji Julaihi bin Haji Narawi bertanya kepada Timbalan Ketua Menteri dan Menteri Pembangunan Infrastruktur dan Perhubungan: Berapakah jumlah kos yang telah, sedang dan akan digunakan untuk pembinaan jalan persisiran dan jalan raya luar bagi:

(a) Seluruh Negeri Sarawak; dan
(b) Kawasan Sebuyau.

Y.B. Tuan Haji Julaihi bin Haji Narawi: Tuan Speaker, sebelum saya bertanya, saya ingin membuat sedikit pembetulan. Soalan saya sepatutnya berbunyi begini: Berapakah jumlah kos yang telah, sedang dan akan digunakan untuk pembinaan jalan persisiran dan jalan raya luar bandar, perkataan bandar tertinggal di situ. Soalan 106.

Menteri Muda Teknologi Maklumat dan Menteri Muda Pembangunan Infrastruktur dan Perhubungan (Y.B. Tuan Haji Bolhassan bin Di): Terima kasih, Tuan Speaker, saya ingin memaklumkan Ahli Yang Berhormat bagi Sebuyau bahawa:

(a) Under category jalan persisiran pantai, projek pembinaan jalan persisiran pantai telah dilaksanakan dalam tempoh Rancangan Malaysia Ketujuh dan Rancangan Malaysia Kelapan dan akan diteruskan perlaksanaan dalam tempoh Rancangan Malaysia Kesembilan. Projek ini telah dibiayai dengan peruntukan Kerajaan Persekutuan dan Kerajaan Negeri. Jumlah kos perlaksanaan jalan persisiran pantai di seluruh Negeri Sarawak dalam tempoh Rancangan Malaysia Ketujuh dan Rancangan Malaysia Kelapan ialah sejumlah RM1,403,649,064 di mana pembiayaannya daripada Kerajaan Persekutuan sejumlah RM1,082,104,173 dan daripada Kerajaan Negeri sejumlah RM321,544,891. Sebahagian projek telah dilaksanakan di kawasan Sebuyau dan kos perlaksanaan sejumlah RM66,960,706. Kerajaan merancang untuk meneruskan projek ini kerana ia sebagai pemangkin kepada aktiviti kehidupan masyarakat di luar bandar yang tertumpu di kawasan persisiran pantai. Peruntukan sejumlah RM584,000.00 telah dilulus oleh Kerajaan Persekutuan manakala peruntukan sejumlah RM142,700,000 telah dikemukakan untuk kelulusan Kerajaan Negeri. Kajian masih dibuat mengenalpasti laluan feri untuk melintasi Batang Lupar dan penyiapan jalan yang menghubungi jambatan Sungai Sebuyau dan jalan ke Sebangan.

(b) Jalan luar bandar. Projek pembinaan jalan luar bandar telah dilaksanakan sejak Rancangan Malaysia Kelapan dan kerajaan bercadang untuk meneruskan projek ini dalam Rancangan Malaysia Kesembilan. Projek ini telah dibiayai oleh Kementerian Luar Bandar dan Wilayah Malaysia melalui agensi perlaksanaan iaitu Jabatan Kerja Raya Sarawak dan Jabatan Pengairan dan Saliran Sarawak (DID). Jabatan Kerja Raya telah melaksanakan projek ini di Negeri Sarawak dan kos projek sejumlah RM115,185,000.00 bagi 20 buah jalan. Sebanyak 13 buah jalan tersebut telah siap, tiga buah jalan masih di peringkat perlaksanaan manakala empat buah jalan telah dicadangkan semula dalam Rancangan Malaysia Kesembilan untuk pertimbangan Kerajaan Persekutuan. Setakat ini tiada pembinaan jalan luar bandar dilaksanakan oleh Jabatan Kerja Raya di daerah Sebuyau. Bermakna boleh jadi dah siap semua. Jabatan Pengairan dan Saliran Sarawak juga telah melaksanakan empat buah jalan luar bandar yang berjumlah RM22.01 juta dalam Rancangan Malaysia Kelapan. Sebanyak 13 buah jalan luar bandar telah diluluskan untuk perlaksanaan dalam Rancangan Malaysia Kesembilan dengan peruntukan sejumlah RM202.34 juta. Sebanyak enam buah jalan luar bandar berada di peringkat reka bentuk dan penyediaan tender manakala tujuh buah projek jalan luar bandar masih di peringkat perancangan. Jabatan Pengairan dan Saliran telah melaksanakan satu projek iaitu Jalan Tongkah/Melayu/Kampung Tongkah Dayak, Arus Melayu di Sebangan dengan kos berjumlah RM6.8 juta dan telah siap pada 21 November 2005.

Y.B. Tuan Haji Julaihi bin Haji Narawi: (supplementary question) Memandangkan kemudahan feri di Sungai Buluh yang menyeberangi ke Kampung Seruyu di kawasan Sebuyau adalah sebahagian daripada jalan persisiran, saya ingin tahu boleh tak kemudahan feri tersebut dipercepatkan operasinya?

Menteri Muda Teknologi Maklumat dan Menteri Muda Pembangunan Infrastruktur dan Perhubungan (Y.B. Tuan Haji Bolhassan bin Haji Di): Terima kasih, at the moment the ferry is still under test of commissioning and should, there will be no big improvement necessary to make it fit for public service, we hope that the ferry can be put into service by the end of the year.

Tuan Speaker: Ahli Yang Berhormat bagi Kakus.

Y.B. Encik John Sikie Tayai: Tuan Speaker, berapa peratuskah jalan persisiran pantai yang belum siap?

Timbalan Ketua Menteri dan Menteri Pembangunan Infrastruktur dan Perhubungan dan Menteri Pembangunan Luar Bandar (Y.B. Datuk Patinggi Tan Sri (Dr) Alfred Jabu anak Numpang): Tuan Speaker, kalau bertanya berapa peratus mungkin agak sukar bagi kita untuk memberi angka oleh kerana apa yang kita buat sekarang untuk memastikan linkage sepanjang jalan persisiran pantai itu dapat siap dalam Rancangan Malaysia Kesembilan yang mana the critical linkages is between Kuala Tatau stretch to Kuala Balingian, a distance of about, slightly less than 39 km for which I am very thankful to the Federal Government that this critical stretch has been included in the Ninth Malaysia Plan for which I believe when this is linked you can say that the whole stretch from Northern Sarawak right over to Sematan through the coastal area will be usable. So, we can say that is the progress that will be achieved when the Kuala Tatau/Kuala Balingian stretch is completed. Some areas still use ferries, some areas depend on how much the fund allocated by the Federal Government, some areas will have bridges also, but anyway whether it is bridge or ferry for as long as that new stretch of road, the coastal linkages can be achieved it will be, it will be very useful for the opening of new areas along the coastal to provide uninterrupted communication and also to open up land development and to give transport facilities, and road linkages, transport linkages over to various kampung, longhouses, shops and various centers including rural growth centers. Thank you.

SHORTAGE OF SUGAR

(107) Y.B. Encik Tan Joo Phoi to ask the Deputy Chief Minister and Minister for Industrial Development: What actions are taken to prevent the shortage of sugar in some part of Sarawak?

Menteri Muda Hal Ehwal Islam dan Menteri Muda Pembangunan Perindustrian (Y.B. Datuk Haji Daud Abdul Rahman): Tuan Speaker, saya akan menjawab soalan daripada Yang Berhormat bagi Batu Kawa sekaligus dengan soalan Yang Berhormat bagi Tarat (132).

Tuan Speaker: Seratus….?

Menteri Muda Hal Ehwal Islam dan Menteri Muda Pembangunan Perindustrian (Y.B. Datuk Haji Daud Abdul Rahman): 132.

Tuan Speaker: 132.

Menteri Muda Hal Ehwal Islam dan Menteri Muda Pembangunan Perindustrian (Y.B. Datuk Haji Daud Abdul Rahman): Dan Yang Berhormat bagi Tasik Biru (13 sebab soalan-soalan mereka ini lebih kurang sama.

Tuan Speaker: 132 dan seratus….?

Menteri Muda Hal Ehwal Islam dan Menteri Muda Pembangunan Perindustrian (Y.B. Datuk Haji Daud Abdul Rahman): 138

Tuan Speaker: 138, Okay

Menteri Muda Hal Ehwal Islam dan Menteri Muda Pembangunan Perindustrian (Y.B. Datuk Haji Daud Abdul Rahman): One three eight.

Tuan Speaker: Okay.

Menteri Muda Hal Ehwal Islam dan Menteri Muda Pembangunan Perindustrian (Y.B. Datuk Haji Daud Abdul Rahman): Untuk makluman Ahli-Ahli Yang Berhormat bagi Batu Kawah, Tarat dan Tasik Biru, punca masalah utama kekurangan gula adalah seperti berikut:

(1) Dari analisa awal yang dibuat, menunjukkan bahawa salah satu punca kekurangan adalah disebabkan pembelian berlebihan oleh industri dari pemborong-pemborong di kawasan-kawasan tertentu. Industri yang membuat produk-produk untuk dieksport sepatutnya membeli dengan kadar eksport tetapi membeli dari pasaran dengan harga domestik untuk mengaut keuntungan. Permintaan tinggi disebabkan oleh harga gula di negara ini lebih rendah berbanding dengan negara-negara luar dan ini menggalakkan aktiviti perniagaan gula yang menyalahi undang-undang.

(2) Selain daripada itu, publisiti yang meluas oleh media massa mengenai kekurangan gula di pasaran telah menyebabkan berlaku pembelian panik (panic buying) oleh pengguna hingga bekalan tambahan yang diedarkan telah kehabisan dalam tempoh yang singkat.

(3) Peniaga yang tidak bertanggungjawab mengambil kesempatan untuk menyorok gula bagi tujuan untuk memperoleh keuntungan apabila harga gula naik atau semasa kekurangan gula. Mereka boleh menjual dengan harga pasaran gelap. Penyorokan gula oleh peniaga yang tidak bertanggungjawab ini turut menyumbang penyusutan bekalan gula di pasaran domestik.

(4) Pembocoran berlaku di kawasan-kawasan sempadan terutama di sempadan Thailand dan Indonesia di mana gula telah diseludupkan keluar. Langkah-langkah untuk memastikan bekalan gula yang mencukupi, konsisten dan berterusan, adalah seperti berikut:

(i) Kementerian Perdagangan Dalam Negeri dan Hal Ehwal Pengguna telah mengadakan perbincangan dengan pengeluar-pengeluar gula dan Persatuan-Persatuan Perniagaan di peringkat Yang Berhormat Menteri dan pegawai bagi mendapatkan kerjasama untuk menangani isu kekurangan gula. Kementerian juga mengadakan majlis taklimat kepada pihak-pihak berkuasa negeri dan agensi-agensi kerajaan bagi menjelaskan masalah bekalan dan mendapat bantuan pihak berkenaan mengenai langkah-langkah yang diambil untuk menanganinya.

(ii) Kementerian telah mengeluarkan agar arahan segera supaya bekalan gula disalurkan kepada pemborong-pemborong di tempat-tempat yang menghadapi kekurangan. Pengeluar-pengeluar juga diminta memberi kerjasama membekalkan gula dalam tempoh yang ditetapkan dan mengambil langkah supaya bekalan tidak terputus.

(iii) Bagi memastikan bekalan gula kepada sektor domestik tidak terjejas, pihak industri yang menggunakan gula sebagai bahan asas dalam pengeluaran produk mereka dikehendaki mendapatkan bekalan terus dari pengilang atau melalui pemborong-pemborong yang dilantik.

(iv) Kementerian akan mengkaji struktur pengagihan gula di peringkat pemborong dan peruncit dengan menghadkan bilangan pemborong dan juga kuantiti had simpanan mereka.

(v) Sebagai langkah kawalselia yang lebih efektif, Kementerian bercadang mengeluarkan semula lesen perniagaan barang kawalan berjadual kepada peniaga-peniaga runcit gula. Peniaga-peniaga runcit gula telah dilesenkan sehingga ia diberhentikan pada tahun 1991.

(vi) Tindakan penguatkuasaaan bagi menangani isu kekurangan gula adalah seperti berikut:

(a) Bagi memastikan tidak berlaku penyelewengan dalam pengedaran gula pegawai-pegawai Kementerian Perdagangan Dalam Negeri dan Hal Ehwal Pengguna telah mengawasi pergerakan pengedaran bekalan gula dari kilang kepada pemborong dan seterusnya kepada peruncit. Kementerian telah melantik beberapa pemborong yang bertindak sebagai ejen khas untuk menjual gula. Di kawasan-kawasan yang tidak mempunyai pemborong, peruncit dilantik untuk bertindak sebagai ejen khas.

(b) Pemeriksaan menyeluruh gula dijalankan pada setiap peringkat perniagaan pengedar, pemborong, peruncit dan pengguna industri untuk memastikan tidak berlaku perbuatan menyorok gula untuk aktiviti-aktiviti lain yang menyalahi Akta Kawalan Bekalan, 1991.

(c) Tindakan terhadap aktiviti penyeludupan dilakukan secara bersepadu di mana Kementerian Perdagangan Dalam Negeri dan Hal Ehwal Pengguna bekerjasama dengan agensi-agensi penguatkuasaan yang lain terutamanya di kawasan sempadan. Bagi tujuan ini, anggota Kementerian Perdagangan Dalam Negeri dan Hal Ehwal Pengguna ditempatkan di beberapa check-point di seluruh sempadan Malaysia/Thailand dan sempadan Malaysia/Indonesia untuk mendapat kerjasama daripada Kastam Diraja Malaysia.

(d) Penguatkuasaan oleh Kementerian Perdagangan Dalam Negeri dan Hal Ehwal Pengguna mengenai isu kekurangan bekalan gula telah berjaya mengesan sebanyak 81 kes di bawah Akta Kawalan Bekalan, 1991 di seluruh negara yang melibatkan peruncit dan juga orang perseorangan.

Tuan Speaker: Ahli Yang Berhormat bagi Batu Kawah.

Y.B. Encik Tan Joo Phoi: (Soalan tambahan) Tuan Speaker, according to my observation, it is due to the high price of sugar in Kalimantan Barat. The traders from the other side of the border are coming to Sarawak to purchase sugar in large quantities. This result in the shortage of sugar. So is there any means taken by the government to eliminate this malpractice? Thank you.

Tuan Speaker: You have to rephrase it.

Menteri Muda Hal Ehwal Islam dan Menteri Muda Pembangunan Perindustrian (Y.B. Datuk Haji Daud Abdul Rahman): Memang pihak Kementerian Perdagangan Dalam Negeri dan Hal Ehwal Pengguna ada membuat kawalan-kawalan yang tertentu kepada pihak-pihak peruncit misalnya, baru-baru ini berlaku permintaan berlebihan di Bau. Oleh kerana permintaan berlebihan ini adalah lebih daripada apa keperluan biasa di Bau, maka pihak Kementerian Perdagangan Dalam Negeri telah menghadkan penjualan gula di Bau supaya untuk keperluan-keperluan untuk mereka di Bau sahaja. Jadi pihak Kementerian Perdagangan Dalam Negeri dan Hal Ehwal Pengguna memang memantau dari masa ke semasa. Jika didapati there is a sudden surge of increase in the amount of sugar bought by each particular peruncit, then we will take some action to stop the supply of sugar to that particular peruncit.

Tuan Speaker: Ahli Yang Berhormat bagi Kota Sentosa.

Y.B. Encik Chong Chieng Jen: (Soalan tambahan) The shortage of sugar problem has been going on for quite some time and I agree with Yang Berhormat for Batu Kawah about the smuggling out of the sugar to our neighbouring country. So far has there been any smugglers being arrested or convicted in court in respect of the smuggling of sugar out of the country.

Menteri Muda Hal Ehwal Islam dan Menteri Muda Pembangunan Perindustrian (Y.B. Datuk Haji Daud Abdul Rahman): So far we don’t have any smugglers being caught but Kementerian Perdagangan Dalam Negeri is monitoring on this. So far we have not caught any smugglers and we found out in Sarawak the amount of sugar smugglers according to Kementerian Perdagangan Dalam Negeri, the quantum of smugglers is not that big and the shortage of sugar in Sarawak now is under control and then the officers from Kementerian Perdagangan Dalam Negeri are monitoring the situation daily in each particular Division and they are going to every peruncit everyday every Division and they are monitoring from pemborong to peruncit the quantities, how much the quantity being sold to the peruncit and they monitor the peruncit from place to place and we know the actual amount used per year, the average amount daily. And if they seem to be ordering more, then we start to cut the supply from them and this has been done daily by the officers of Kementerian Perdagangan Dalam Negeri dan Hal Ehwal Pengguna and I can see that the situation in Sarawak now is under control.

Tuan Speaker: Ahli Yang Berhormat bagi Batu Lintang.

Y.B. Encik Voon Lee Shan: (Soalan tambahan) Yang Berhormat Minister, despite of the action taken, why is there still shortage of sugar in Sarawak?

Menteri Muda Hal Ehwal Islam dan Menteri Muda Pembangunan Perindustrian (Y.B. Datuk Haji Daud Abdul Rahman): As far as I can see and I was informed by Kementerian Perdagangan Dalam Negeri, there was slight shortage before and as it is today there is no shortage. What was happening before was there was panic buying as what I mentioned to you, was panic buying by the people. In fact there is no shortage of sugar in Sarawak. The only problem is in the Klang Valley areas. Therefore, to say that there is a shortage of sugar in Sarawak is not really true. There may be some disruption of supply but actual shortage is not happening in Sarawak and if there is any particular problem or shortage in each particular area and if the officers from Kementerian Perdagangan Dalam Negeri find out the shortage in that particular area, we will supply the sugar immediately. And from the information we have, for instance, like now the usage for Kuching, for instance, keperluan bulanan in Kuching is only 2,500 tonnes and we have from January we supply 6,000 tonnes, in February 4,000 tonnes, in March 3,000 tonnes. Therefore, we are supplying more than the average amount used by the people in Kuching. Therefore, I think the shortage is not real.

Tuan Speaker: Ahli Yang Berhormat bagi Asajaya. Sesudah itu Ahli Yang Berhormat bagi Sebuyau.

Y.B. Tuan Haji Abdul Karim Rahman Hamzah: (Soalan Tambahan) Terima kasih Tuan Speaker. Saya amat bersetuju dengan apa yang telah dikatakan oleh Menteri bahawa shortage di Sarawak adalah tidak benar jadi kalau tidak ada kekurangan gula ataupun shortage di Sarawak adalah tidak benar, kenapakah amat susah sekali untuk mendapat gula di kedai-kedai? Dan di sinilah saya rasa apakah tindakan pihak Kementerian Perdagangan untuk menangani masalah ini? Kalau tidak ada shortage, bererti gula ada di kedai, tetapi apabila kedai tidak menjual gula, bererti ada orang yang menyorok gula. Di manakah tindakan-tindakan yang telah, berapa banyakkah tindakan yang telah diambil, berapa banyak kes hoarders yang telah dibawa, ditangkap, hoarders of gula yang telah ditangkap supaya masalah ini dapat ditangani.

Satu lagi soalan saya, penggunaan berlebihan gula ini adalah satu perkara yang tidak baik. Jadi apakah tindakan Kerajaan Negeri terutama sekali Kementerian Kesihatankah, untuk memberi penerangan kepada rakyat terutama sekali rakyat Sarawak supaya mengurangkan penggunaan gula, apakah tindakan-tindakan yang telah dibuat supaya mengurangkan penggunaan gula supaya kita tidak begitu…(Interruption)

Tuan Speaker: Yang Berhormat, apa soalannya? Jangan memberi hujah.

Menteri Muda Hal Ehwal Islam dan Menteri Muda Pembangunan Perindustrian (Y.B. Datuk Haji Daud Abdul Rahman): Soalan tambahan daripada Yang Berhormat bagi Asajaya, apakah tindakan-tindakan yang diambil oleh Kementerian Perdagangan Dalam Negeri, kita sentiasa memantau seperti apa yang saya katakan tadi tentang peruncit-peruncit. Pemantauan dibuat secara harian, misalnya pada dua hari yang lepas, pihak Kementerian Perdagangan Dalam Negeri pergi ke 43 peruncit untuk melihat sama ada gula adakah tidak ada tersebut. Jika didapati peruncit-peruncit tersebut ada menyorok gula dan tidak ada pemborong tidak mempunyai rekod, kita akan membawa mereka, mengambil tindakan undang-undang. Setakat ini, lima pemborong telah diambil tindakan kerana they don’t keep their record properly. Tetapi setakat ini saya diberitahu tidak ada masalah tentang gula di Negeri Sarawak. Jadi, jika Yang Berhormat bagi Asajaya menghadapi masalah gula di kawasan Yang Berhormat, bolehlah beritahu dengan saya, kita boleh tolong supply di kawasan-kawasan tersebut.

Tuan Speaker: Soalan tambahan terakhir daripada Ahli Yang Berhormat bagi Sebuyau.

Y.B. Tuan Haji Julaihi bin Haji Narawi: (Soalan tambahan) Tuan Speaker, boleh tak saya tahu berapakah jumlah ataupun bilangan pemborong yang terdapat di Negeri Sarawak? Dan siapakah pemborong-pemborong tersebut? Ada tak senarai yang terdapat di pihak Kementerian? Itu yang pertama. Kedua, berapakah jumlah yang boleh diedar dan dibeli oleh pemborong, berapakah jumlah minimum yang boleh dibeli dan diedar oleh pemborong dan jumlah minimum yang boleh dibeli oleh setiap pengguna?

Menteri Muda Hal Ehwal Islam dan Menteri Muda Pembangunan Perindustrian (Y.B. Datuk Haji Daud Abdul Rahman): Jumlah pemborong-pemborong di Negeri Sarawak ini banyak kalau saya nak bacakan banyak. Misalnya di Kuching. Kita ada Lian Hua Sendirian Berhad, yang selalu mengambil 500 tan sebulan. Jadi kita ada Kim Chuan An Sendirian Berhad dari Kuching dan kita ada pemborong-pemborong di seluruh Negeri Sarawak. Kuching, kita ada lima. Mereka mengambil terus daripada pengilang-pengilang, misalnya Lian Hua Seng Sendirian Berhad terus mengambil daripada pengilang serta Sugar Sendirian Berhad, Kim Chuan An Sendirian Berhad mengambil sugar daripada Malayan Sugar Manufacturing Sendirian Berhad, Lee Chuan Hong mengambil terus daripada Malayan Sugar Manufacturing Sendirian Berhad, Lian Liat Sdn Bhd, mengambil gula terus daripada pengilang Kuda Padang Terap Sendirian Berhad, Joe Supplier Sendirian Berhad, jadi mereka ada pengilang-pengilang mereka dan ada kuantiti-kuantiti. Dan kalau hendak di seluruh Sarawak, mungkin sampai pukul 10:30 baru habis. (Laughter) Jadi cukuplah ini. Dan kita tidak menghadkan pembeli-pembeli runcit untuk membeli gula, tidak ada had, there is no limit if you want to buy but I think don’t waste so much money to buy the sugar. We can assure you we have enough stock.

PENGGANTIAN JAMBATAN KAYU

(10 Y.B. Encik Ranum anak Mina bertanya kepada Timbalan Ketua Menteri dan Menteri Pembangunan Infrastruktur dan Perhubungan. Mengapa kerja pembinaan penggantian lima buah jambatan kayu kepada jambatan konkrit di sepanjang jalan Jalan Biawak mengambil masa yang terlalu lama untuk disempurnakan?

Menteri Muda Pembangunan Infrastruktur dan Perhubungan (Y. B. Encik Lee Kim Shin): Tuan Speaker, saya ingin memaklumkan Ahli Yang Berhormat bagi Opar bahawa pembinaan lima buah jambatan di sepanjang Jalan Biawak telah dirancang dengan jadual pembinaan tamat tempoh kontraknya pada 14 Oktober 2007. Setakat ini tiga buah jambatan telah siap dibina manakala dua buah jambatan yang lain yang masih dalam pembinaan. Ini bererti tempoh pembinaan lima buah jambatan masih belum tamat.

Y.B. Encik Ranum anak Mina: (Soalan Tambahan) Soalan tambahan. Apakah tahap atau peratusan yang sudah siap?

Menteri Muda Pembangunan Infrastruktur dan Perhubungan (Y. B. Encik Lee Kim Shin): Tuan Speaker, untuk menjawab soalan tambahan tadi, pada keseluruhannya tahap peratusan siapnya ialah 90%.

YB Encik Ranum anak Mina: (Soalan Tambahan) Satu lagi soalan tambahan.

Tuan Speaker: Dua saja.

YB Encik Ranum anak Mina: (Soalan Tambahan) Tuan Speaker, berapakah kos keseluruhan pembinaan kelima-lima buah jambatan tersebut?
Menteri Muda Pembangunan Infrastruktur dan Perhubungan (YB Encik Lee Kim Shin): Tuan Speaker, untuk pembinaan lima buah jambatan, kos pada keseluruhannya ialah sejumlah RM5, 146,020.00.

PEMBINAAN PADANG BOLA SEPAK

(109) YB Encik Abdul Wahab bin Aziz bertanya kepada Menteri Pembangunan Sosial dan Urbanisasi: Apakah perkembangan selanjutnya pada masa kini tentang cadangan membina padang bola sepak untuk orang awam mahupun pusat rekreasi bagi Pekan Kabong dan Roban?

Menteri Muda Pertanian dan Menteri Muda Sukan (YB Encik Dublin Unting anak Ingkot): Tuan Speaker, untuk makluman Ahli Yang Berhormat bagi Kalaka, cadangan bagi membina Kompleks Sukan Mini peringkat Daerah Kecil Kabong dan Roban telah dikemukakan untuk dipertimbangkan dalam Rancangan Malaysia Kesembilan. Sekiranya cadangan projek ini diluluskan, perlaksanaan akan dimulakan dalam tempoh Rancangan Malaysia Kesembilan. Komponen projek-projek termasuklah sebuah padang bolasepak, trek larian dan trek lompat jauh, grandstand yang boleh memuatkan 100 penonton dan sebuah Dewan Sukan yang boleh memuatkan 500 orang.

Y.B. Encik Abdul Wahab bin Aziz: (Soalan tambahan) Soalan tambahan, sudahkah tanah untuk “site” projek-projek tersebut diambil alih oleh Kerajaan?

Menteri Muda Pertanian dan Menteri Muda Sukan (YB Encik Dublin Unting anak Ingkot): Tapak tanah yang dirancangkan untuk membina padang bolasepak dan grandstand ini atau Dewan belum lagi dikenalpasti dan sekiranya projek ini dilaksanakan ianya akan dianggarkan menelan belanja sebanyak RM2 juta.

Y.B. Tuan Haji Julaihi bin Narawi: (Soalan tambahan): Soalan Tambahan.

Tuan Speaker: Ahli Yang Berhormat bagi Sebuyau.

Y.B. Tuan Haji Julaihi bin Narawi: Boleh saya tahu dari Yang Berhormat Menteri, berapa sebenarnya kos untuk membina sebuah padang bolasepak?

Tuan Speaker: Soalannya di Pekan Kabong dan Roban? Berapa kos? (Laughter) Bukan di Sebuyau, ya? Di Roban.

Menteri Muda Pertanian dan Menteri Muda Sukan (YB Encik Dublin Unting anak Ingkot): Kos untuk membina padang sukan ini termasuk dalam kos pembinaan RM2 juta tadi dan saya tidak pasti berapakah kos sebenarnya untuk membina satu padang bolasepak. Kalau nak tahu tentang ini, boleh berhubung dengan Kementerian saya.

CONSTRUCTION OF BATANG SETERAP BRIDGE

(110) YB Encik Snowdan Lawan asked the Deputy Chief Minister and Minister of Infrastructure Development and Communications: There is apparent need to construct a bridge over the Batang Seterap river to improve accessibility to Pantu Bazaar by the people from the longhouse that are situated along the other side of the river and vice versa. Is there allocation under the Rancangan Malaysia Ke Sembilan to construct a bridge over the Batang Seterap?

Timbalan Ketua Menteri dan Menteri Pembangunan Infrastruktur dan Perhubungan dan Menteri Pembangunan Luar Bandar (YB Datuk Patinggi Tan Sri (Dr) Alfred Jabu anak Numpang): Tuan Speaker, I wish to inform Ahli Yang Berhormat for Balai Ringin that the site for the proposed bridge has been identified at the end of Pantu access road next to the reinforced concrete landing jetty. The proposed bridge will serve as a link for 23 longhouses and four primary schools with approximately 3,000 people dwelling at the opposite bank of Batang Seterap to Pantu Bazaar. The project is to construct a 3 span RC bridge of 120 metre long crossing the Batang Seterap. The cost of the bridge is RM10 million. The project was put up in the Ninth Malaysia Plan. However the implementation of the project would be based on the availability of sufficient funds approved for the overall project throughout the State of Sarawak.

LOW COST HOUSING SCHEMES

(111) Y.B. Encik Andy Chia Chu Fatt asked the Minister for Housing: How many low cost housing schemes have been planned for Miri in the next five years?

Menteri Muda Perumahan dan Menteri Muda Kesihatan Awam (Y.B. Dr. Soon Choon Teck): Tuan Speaker, for the information of Ahli Yang Berhormat for Pujut, the Housing Development Corporation (HDC) have proposed to implement two affordable schemes in Miri, one in Tudan and one in Kuala Baram, in the next five years. I think we would like to draw the attention of all the Ahli Yang Berhormat, that we don’t like the word “low cost housing”. My Minister, Ahli Yang Berhormat for Satok has advocated we use “affordable housing” which removes the stigma for those staying in those housing schemes.

Now for the two housing schemes in Miri, one in Tudan and one in Kuala Baram, the proposed for Tudan is 1,662 units with an approximate cost of RM122 million and Kuala Baram, 500 units with the cost of RM15 million and there will be a proposal for 500 units of flats for rentals and this is of course all proposed for the Ninth Malaysia Plan, depends on the allocation available.

Tuan Speaker: Ahli Yang Berhormat bagi Pantai Damai. Soalan ini tertumpu… kepada Pujut, ya?

Y.B. Encik Andy Chia Chu Fatt: (Soalan Tambahan) Thank you, Tuan Speaker. I would like to ask the Honourable Minister does the government have any plans to provide parks and recreational facilities in these, “affordable housing scheme”? Thank you.

Menteri Muda Perumahan dan Menteri Muda Kesihatan Awam (Y.B. Dr. Soon Choon Teck): Tuan Speaker, the ministry has looked closely into all these affordable housing schemes in the past and the present and the future. Therefore, we like to incorporate in most of these housing schemes, even to include some libraries, kindergartens and parks. This is to encourage the interaction among the residents. You know we like for example, those housing schemes in Singapore for example, they always have some area for these people to have some recreation facility and also for residents to meet each other and we are implementing that and actually in the last few years, I think a lot of kindergarten has been opening and we are encouraging the regionalized small size libraries for all these schemes.

Tuan Speaker: Ahli Yang Berhormat bagi Pantai Damai.

Y.B. Dr. Abdul Rahman bin Junaidi: (Soalan tambahan) Tuan Speaker, apakah dasar ataupun pra-syarat yang diletakkan oleh pihak Kementerian sebelum memulakan satu skim Program Rancangan Rumah Mampu Milik seperti yang diadakan di Miri ataupun di mana-mana bahagian di Sarawak?

Menteri Perumahan (Y.B. Dato Sri Abang Haji Abdul Rahman Zohari bin Tun Abang Haji Openg): Pra-syaratnya kita melaksanakan skim perumahan ini berdasarkan kepada dasar yang telah ditentukan oleh pihak SPA kerana selalunya Kerajaan Barisan Nasional hendak mewujudkan satu prasarana yang baik di antara penghuni rumah dan juga persekitaraannya. Bermakna, apabila satu kawasan dibangunkan, kita masukkan faktor-faktor prasarananya termasuklah kemudahan-kemudahan lain. Syaratnya ialah kalau kita membangunkan 10 ekar, kita berkehendakkan “open space green” dalam kawasan-kawasan tersebut.

KEDUDUKAN JAWATAN KETUA MASYARAKAT

(112) Y.B. Dato' Seri Haji Mohamad Ali Bin Mahmud bertanya kepada Ketua Menteri: Apakah dasar yang jelas mengenai kedudukan jawatan Ketua-Ketua Masyarakat. Adakah dibenarkan jawatan-jawatan tersebut dibuat secara pemilihan masyarakat kampung?

Timbalan Ketua Menteri dan Menteri Pembangunan Infrastruktur dan Perhubungan dan Menteri Pembangunan Luar Bandar (Y.B. Datuk Patinggi Tan Sri (Dr) Alfred Jabu anak Numpang): Tuan Speaker, untuk makluman Ahli Yang Berhormat bagi Muara Tuang, setakat ini jawatan-jawatan Ketua Masyarakat hanya diisi melalui proses perlantikan. Kerajaan tidak berhasrat untuk menukar dasar yang sedia ada kepada sistem pemilihan kerana daripada pengalaman silam, sistem pemilihan seringkali menimbulkan konflik dan perbalahan di kalangan masyarakat setempat. Gejala pecah rumah merupakan salah satu fenomena yang timbul daripada konflik dan perbalahan tersebut.

Tuan Speaker: Ahli Yang Berhormat bagi Pantai Damai.

Y.B. Dr. Abdul Rahman bin Junaidi: (Soalan Tambahan) Soalan tambahan. Terima kasih. Apakah faktor yang menyebabkan beberapa jawatan Ketua Masyarakat dan Ketua-ketua Kaum di beberapa tempat termasuk kawasan saya begitu lambat disahkan hingga ada yang menunggu sehingga dua tahun?

Timbalan Ketua Menteri dan Menteri Pembangunan Infrastruktur dan Perhubungan dan Menteri Pembangunan Luar Bandar (Y.B. Datuk Patinggi Tan Sri (Dr) Alfred Jabu anak Numpang): Tuan Speaker, dalam mengisi jawatan Ketua Masyarakat perlu daripada peringkat bawah, daripada pihak Tuan Pegawai Daerah mengemukakan kepada Tuan Residen yang mengemukakan kepada pihak Setiausaha Kerajaan untuk dikaji oleh kerana kriteria-kriteria, dan lebih-lebih lagi sekarang kita pesat membangun, kita memerlukan Ketua-Ketua Masyarakat lebih berkaliber, peningkatan juga dan kebolehan mereka adalah satu daripada kriteria yang penting untuk memastikan projek dan dasar kerajaan yang akan dilaksanakan di peringkat kampung-kampung dan juga keupayaan Ketua-Ketua Masyarakat dilantik ini dapat mengawasi segala cara-cara, the normal kampung administration, adat-adat resam kampung dan mungkin juga tidak kebiasaannya akan mengambil masa begitu lama. Probably one, few isolated cases yang ada disebutkan oleh Ahli Yang Berhormat bagi Pantai Damai tadi memang ada berlaku juga. I must admit that. Terima kasih.

YB Encik Abdul Wahab bin Aziz: (Soalan Tambahan): Soalan tambahan.

Tuan Speaker: Ahli Yang Berhormat bagi Kalaka.

YB Encik Abdul Wahab bin Aziz: (Soalan tambahan) Memandangkan Ketua-Ketua Kaum akan menerima elaun-elaun tertentu daripada kerajaan. Adakah cadangan oleh Kementerian berkaitan untuk memastikan lantikan mereka dihadkan kepada lima tahun saja supaya dapat dianalisa kepentingan mereka untuk dilantik semula?

Timbalan Ketua Menteri dan Menteri Pembangunan Infrastruktur dan Perhubungan dan Menteri Pembangunan Luar Bandar (Y.B. Datuk Patinggi Tan Sri (Dr) Alfred Jabu anak Numpang): Tuan Speaker, apabila perlantikan Ketua Masyarakat dibuat biasanya dua tahun ataupun tiga tahun dan dalam pada masa perlantikan itu, prestasi Ketua-Ketua Masyarakat akan dikaji dari masa ke semasa. Sekiranya tidak memuaskan, adalah wajib bagi kerajaan untuk memberi amaran kepada Ketua Masyarakat yang dilantik untuk memberi peluang untuk improve themselves. If they don’t improve, it is only proper that this Ketua Masyarakat to be replaced in order to ensure that the efficiency at kampung level and the local adat administration will be effectively carried out. So purely based on performance of each individual.

Tuan Speaker: Ahli Yang Berhormat Encik Nelson Balang Rining, Ba’ Kelalan.

Y.B. Encik Nelson Balang Rining: Tuan Speaker, my question is (113) but before that I would like to make a correction here. It should be “to ask the Deputy Chief Minister”. There is a typing error there.

Tuan Speaker: Yes?

Y.B. Encik Nelson Balang Rining: To ask the Deputy Chief Minister, not “ak”. There’s a typing error there.

Tuan Speaker: Okay, okay, “ask”.

AGROPOLIS DEVELOPMENT

(113) Y.B. Encik Nelson Balang Rining asked the Deputy Chief Minister and Minister for Modernization of Agriculture: Recently, Y.A.B. Ketua Menteri have mentioned that the Northern Highlands in Ba'Kelalan constituency will be developed into an agropolis. What would be the role of the government in this agropolis development and how would the local community participate and benefit from this agropolis development?

Timbalan Ketua Menteri dan Menteri Pemodenan Pertanian dan Menteri Pembangunan Perindustrian (Y.B. Datuk Patinggi Tan Sri Dr. George Chan Hong Nam): Tuan Speaker, Agropolis is our new initiative and mechanism whereby the private sector will undertake the lead role in the undertaking of commercial agriculture development. The main role of the government is to act as facilitator and provider of technical information, advisory and regulatory services.

With regard to the Northern Region, the Department of Agriculture had carried out the “Highland Development Study” in 1985. The findings of the study indicated that there are potentials for planting sub-tropical vegetables, fruits, beverages crops, such as highland tea and coffee and tea, spice, highland wet paddy and livestock such as buffalo. On the other hand, the study also reveal that the economic viability of undertaking this recommended agriculture activities was critically constrained by the high air transportation costs and poor accessibility of the area by land transport.

However, in view of the current interest in the development of agropolis in the region, the Department of Agriculture shall re-visit the above study to review the findings and recommendations as well as other new information, knowledge and other enabling factors.

In this agropolis development concept, the local community is expected to participate and benefit by venturing into commercial agriculture undertaking, either on their own or tied-up with other viable private ventures.

KEMUDAHAN BEKALAN AIR BERSIH DAN ELEKTRIK

(114) Y.B. Puan Rosey binti Haji Yunus bertanya kepada Menteri Kemudahan Awam: Apakah rancangan menyediakan kemudahan asas bagi rumah panjang/kampung di kawasan N.61 �" Bekenu khususnya dari segi bekalan air bersih dan bekalan elektrik?

Menteri Muda Kemudahan Awam (Y.B. Encik Sylvester Entri anak Muran): Tuan Speaker, untuk makluman Ahli Yang Berhormat bagi Bekenu penyambungan paip air utama ke Kampung Ulu Gatas, Kampung Janggu, Kampung Bungai, Kampung Tengah, penempatan semula sepanjang Jalan Janggalas, Kampung Rancah-Rancah dan Kampung Masjid di Daerah Sebuti telah dimasukkan di bawah projek Bekalan Air Bekenu, Fasa III yang masih dalam peringkat pembinaan.

Penyambungan bekalan air bersih ke Kampung Upak, Kampung Terahat, Kampung Pelapi, Kampung Juyanggu, Kampung Lumut, Kampung Tusan dan Kampung Bakong telah dikemukakan untuk dimasukkan ke dalam RMK9 dan pelaksanaan projek ini bergantung kepada adanya peruntukan daripada Kerajaan Negeri di dalam Rancangan Malaysia Kesembilan.

Peruntukan sebanyak RM16.8 juta telah dicadangkan untuk pertimbangan Kementerian Kemajuan Luar Bandar dan Wilayah di dalam Rancangan Malaysia Kesembilan untuk perlaksanaan penyambungan paip utama ke Kampung Butir, kawasan Kampung Tiris, Kampung Sinuk, Kampung Mutap, Kampung Bulau, Kampung Matthew, Kampung Abom, Sungai Liam dan Kampung Kuala Sebuti di Daerah Kecil Sibuti, Kuala Niah, Kampung Baru, Kampung Bumiputera, Kampung Chang, Kampung Kuala Niah dan Saeh dan juga penempatan di sepanjang Jalan Sebato di dalam daerah kecil Niah, Suai. Perlaksanaan projek-projek ini adalah bergantung kepada adanya peruntukan daripada Persekutuan di dalam Rancangan Malaysia Kesembilan.

Penyiasatan awalan telahpun dijalankan untuk mengetahui akan kebolehsaknaan teknikal di dalam penyambungan paip-paip utama ke kampung-kampung di kawasan Kelulit sepanjang jalan pesisir Miri-Bintulu. Peruntukan untuk pelaksanaan projek ini akan dikemukakan untuk pertimbangan Kementerian Kemajuan Luar Bandar dan Wilayah sepanjang tempoh 2007 ke 2010 di dalam Rancangan Malaysia Kesembilan.

Berhubung dengan program bekalan elektrik luar Bandar untuk menyambung elektrik dari talian yang sedia ada ke kampung-kampung di rumah panjang di kawasan Bekenu yang belum dibekalkan bekalan elektrik akan dilaksanakan. Untuk kawasan N.61�"Bekenu beberapa kampung telah dikenalpasti dan dimasukkan di dalam cadangan senarai projek BLB untuk dilaksanakan dalam tahun 2006/2007. Kampung-kampung tersebut termasuk Kampung Agus, Kampung Rambai, Kampung Tanjung Berlipat, Kampung Subak dan Kampung Banyang.

Tuan Speaker: Soalan tambahan ya? Ahli Yang Berhormat bagi Bekenu.

Y.B. Puan Rosey binti Haji Yunus: (Soalan tambahan) Terima kasih, Tuan Speaker. Soalan tambahan saya, adakah kapasiti yang ada ini boleh menampung untuk tempoh 10 tahun yang akan datang? Terima kasih.

Menteri Muda Kemudahan Awam (Y.B. Encik Sylvester Entri anak Muran): Loji rawatan Bekenu yang sedia ada adalah beroperasi dengan kapasiti 3.1 juta liter sehari, beroperasi dengan maksima, pada kapasiti maksima. Untuk memenuhi permintaan yang sentiasa meningkat dan penyambungan ke kampung-kampung dan rumah-rumah panjang di Sebuti maka kaedah terbaik ialah untuk menyambung bekalan air dari loji rawatan Lambir ke Bekenu. Oleh itu, projek bekalan air Bekenu Fasa 3 melibatkan penyambungan paip air utama sejauh 31.5 kilometer bersaiz 500mm, 35km paip-paip air agihan dan penyeleretan ke kampung-kampung dan rumah-rumah panjang. Sebuah kemudahan pump booster dan kolam perkhidmatan RC5 juta liter.

Cadangan sistem ini akan dapat menampung permintaan bekalan air ke 10 juta liter sehari dari Lambir ke Bekenu dan ke Beluru dalam Rancangan Malaysia Kesembilan.

Tuan Speaker: Ya, silakan.

Y.B. Puan Rosey binti Haji Yunus: Terima kasih Tuan Speaker. Berapakah anggaran kos untuk bekalan elektrik bagi Kawasan Bekenu untuk tahun 2006/2007 ini nanti?

Menteri Muda Kemudahan Awam (Y.B. Encik Sylvester Entri anak Muran): Untuk dalam tahun 2006 ke 2007 bagi penyambungan bekalan elektrik sepertimana yang saya telah sebutkan tadi iaitu ke Kampung Agus, Kampung Rambai, Kampung Tanjung Berlipat dan Kampung Subak dan juga ke Kampung Banyang adalah dua juta lapan ratus enampuluh ribu ringgit Malaysia.

RANCANGAN MEMBAIKI RUMAH PANJANG DI LINGGA

(115) Y.B. Puan Hajah Simoi binti Haji Peri bertanya kepada Timbalan Ketua Menteri dan Menteri Pembangunan Luar Bandar: Adakah terdapat usaha atau perancangan untuk membaiki rumah panjang yang kebanyakkanya masih dalam keadaan agak daif di kawasan N.23 Lingga?

Timbalan Ketua Menteri dan Menteri Pembangunan Infrastruktur dan Perhubungan dan Menteri Pembangunan Luar Bandar (Y.B. Datuk Patinggi Tan Sri (Dr) Alfred Jabu anak Numpang): Tuan Speaker, untuk makluman Ahli Yang Berhormat bagi Lingga, setakat ini hanya rumah perseorangan sahaja yang menerima Program Bantuan Rumah. Bantuan tersebut melibatkan baik pulih rumah dan bina semula rumah di atas tapak rumah asal. Bagi rumah panjang pula, bantuan hanya akan diperuntukkan sekiranya keseluruhan rumah tersebut didapati dalam keadaan yang daif. Namun demikian, jika terdapat sesebuah rumah panjang mengalami kerosakan yang teruk dan di luar kemampuan penghuni-penghuni terbabit, permohonan bolehlah dikemukakan untuk dipertimbangkan atas kes-kes bersendirian.

MASALAH SOSIAL DI PERSEKIRATAN BANGUNAN BAITULMAL

(116) Y.B. Puan Sharifah Hasidah Sayeed Aman Ghazali bertanya kepada Ketua Menteri: Apakah langkah-langkah pihak berkuasa untuk mengatasi dan seterusnya mengurangkan masalah sosial ataupun maksiat yang sering berlaku di persekitaran Bangunan Baitul Makmur?

Menteri Muda Hal Ehwal Islam dan Menteri Muda Pembangunan Perindustrian (Y.B. Datuk Haji Daud Abdul Rahman): Tuan Speaker, untuk makluman Ahli Yang Berhormat bagi Semariang, Jabatan Agama Islam Sarawak melalui Unit Penguatkuasaan sering menjalankan operasi dan pemantauan bagi membanteras masalah sosial dan maksiat di persekitaran Bangunan Baitul Makmur terutamanya sebelah malam dan hujung minggu termasuk secara bersepadu dengan Polis DiRaja Malaysia.

Sehingga Jun 2006, sebanyak 25 operasi cegah maksiat telah dilakukan di kawasan tersebut dan langkah ini akan terus diteruskan dari masa ke semasa. Sebanyak 15 tangkapan telah dibuat melibatkan 12 kes di bawah Seksyen (16) Ordinan Kesalahan Jenayah Syariah 2001, minum minuman yang memabukkan dan tiga kes di bawah Seksyen (24) Ordinan Kesalahan Jenayah Syariah Khalwat. Sebanyak lima kes telah didakwa di Mahkamah Syariah dan didenda.

Untuk menangani masalah sosial di kalangan remaja, kerajaan adalah komited untuk menangani masalah gejala sosial ini terutamanya di kalangan anak-anak muda. Selaras dengan usaha ini, Jabatan Agama Islam Sarawak, Jabatan Kemajuan Islam Malaysia (JAKIM), Kementerian Pembangunan Sosial dan Urbanisasi dan Jabatan Belia dan Sukan telah berkerjasama menyusun dan melaksanakan langkah-langkah bagi menghalang anak-anak muda daripada terjebak ke dalam gejala sosial seperti meminum arak dan menghidu gam. Antara langkah-langkah tersebut ialah:
(1) Memberikan sesi-sesi ceramah, ceramah umum mengenai gejala social;
(2) Mengadakan taklimat kesedaran jenayah Syariah ke sekolah-sekolah;
(3) Mengadakan khemah-khemah belia, seperti khemah remaja Al-Quran dan kem motivasi;
(4) Membuka ruang kaunseling terhadap golongan ini; dan
(5) Menguatkuasakan Seksyen (16) Ordinan Kesalahan Jenayah Syariah 2001.

Tuan Speaker: Ahli Yang Berhormat bagi Semariang.

Y.B Puan Sharifah Hasidah Sayeed Aman Ghazali : Yang Berhormat Menteri, saya difahamkan bahawa street lighting di kawasan tersebut ditutup agak lebih awal, say around pukul 9:00 ke 10:00. Saya ingin bertanya adakah ini benar dan jika benar kenapa? Terima kasih.

Menteri Muda Hal Ehwal Islam dan Menteri Muda Pembangunan Perindustrian (Y.B. Datuk Haji Daud Abdul Rahman): Setahu kita street lighting dibuka seluruh malam, jika ada street lighting itu ditutup, kita harap Yang Berhormat bagi Semariang beritahu kepada kitalah. Kita sama-sama jalan malam ini nak check. (Laughter)

Tuan Speaker: Ahli Yang Berhormat bagi Kota Sentosa.

Y.B. Encik Chong Chieng Jen: (Soalan Tambahan) Thank you Tuan Speaker. Having heard the steps taken by the government to reduce, untuk mengurangkan masalah sosial dan masalah maksiat, how would the Kementerian rate the success of the steps taken, given that nowadays, hooliganism not only happened in the society but even in schools and in Miri there are even girls they are ganging up to practice gangsterism. So how would the Kementerian rate the success of the steps being taken and if not very successful, how would the Kementerian propose to improve further, to lessen, all these bad elements in our society?

Tuan Speaker: Soalannya adalah…

Menteri Muda Hal Ehwal Islam dan Menteri Muda Pembangunan Perindustrian (Y.B. Datuk Haji Daud Abdul Rahman): Baitul Makmur…

Tuan Speaker: Maksiat di sekitar Bangunan Baitul Makmur bukan seluruh Sarawak.

Menteri Muda Hal Ehwal Islam dan Menteri Muda Pembangunan Perindustrian (Y.B. Datuk Haji Daud Abdul Rahman): This is what I have explained already, at Baitul Makmur. The rest I think we leave it to your…

Y.B.Encik Chong Chieng Jen: Masalah sosial. This is a social problem.

Tuan Speaker: The question is social problem, it is around Baitul Makmur. That is the question.




NUMBER OF GENUINE RURAL COMMUNITIES

(117) Y.B. Dr. Johnichal Rayong Ngipa asked the Minister for Social Development and Urbanisation: Whether the State Government fully realizes that there are still a great number of genuine rural communities who do not possess identification document/card. What is/are the State Government doing about this in support of any measures taken by the Federal authorities?

Menteri Muda Hal Ehwal Belia dan Menteri Muda Pelancongan (Y.B. Tuan Haji Hamden bin Haji Ahmad): Tuan Speaker, untuk makluman Ahli Yang Berhormat bagi Engkelili, Jabatan Pendaftaran Negara, Negeri Sarawak memang menyedari masalah ketiadaan dokumen pengenalan diri penduduk di kawasan pendalaman Sarawak. Peraturan yang sedia ada tidak mengkehendaki Jabatan Pendaftaran Negara ataupun JPN menjelajah ke seluruh pelusuk negeri ataupun negara untuk urusan pendaftaran dokumen pengenalan diri.

Bagaimanapun, sebagai agensi Kerajaan yang berorientasikan perkhidmatan mesra rakyat, Jabatan Pendaftaran Negara Negeri Sarawak telah mengambil langkah turun padang untuk membantu penduduk di pendalaman yang layak untuk mendapat dokumen pengenalan diri.

Sebagai langkah bagi mengatasi masalah ini, JPN telah mengadakan lawatan khas sejak tahun 1980 lagi. Bagi mengemaskan pendaftaran dokumen pengenalan diri penduduk di pendalaman, Jabatan Pendaftaran Negara telah menubuhkan Unit Khas Bergerak ataupun UKB pada tahun 2004.

Dalam menjayakan operasi seperti ini Kerajaan Negeri melalui Pejabat Residen dan Daerah, Ketua Masyarakat, Jawatankuasa Kemajuan dan Keselamatan Kampung ataupun JKKK memberi kerjasama kepada Jabatan Pendaftaran Negara dengan mengatur lawatan ke kawasan pendalaman seperti Daerah Kapit, Belaga, Marudi dan Limbang dan mengadakan sesi dialog dengan Ketua-Ketua Masyarakat dan JKKK.

Y.B. Dr. Johnichal Rayong Ngipa: (Soalan tambahan) Adakah pihak kerajaan ataupun Jabatan Pendaftaran Negara dapat mengambil kira untuk mengecualikan apa-apa bayaran terhadap permohonan kad pengenalan baru ataupun Mycard? Terima kasih.

Menteri Muda Hal Ehwal Belia dan Menteri Muda Pelancongan (Y.B. Tuan Haji Hamden bin Haji Ahmad): Boleh ulangkan soalan?

Tuan Speaker: Pengecualian pembayaran.

Menteri Muda Hal Ehwal Belia dan Menteri Muda Pelancongan (Y.B. Tuan Haji Hamden bin Haji Ahmad): Tuan Speaker, setakat ini Jabatan JPN tidak ada memberi pengecualian.

Tuan Speaker: Ahli Yang Berhormat bagi Pantai Damai

Y.B. Dr Abdul Rahman bin Junaidi (Soalan tambahan): Baru-baru ini Kementerian di Kuala Lumpur telahpun menetapkan satu peraturan bahawa sekiranya sesiapa tidak membawa pengenalan diri atau ditangkap. Mereka akan didenda dan ianya pun telah diubah, boleh membawa satu fotostat. Jadi soalan saya: Adakah pihak Kerajaan Negeri telahpun berhubung dengan pihak Kerajaan Persekutuan mengenai masalah yang akan dihadapi oleh saudara-saudara kita yang datang daripada luar bandar yang tidak, ataupun yang belum memiliki dokumen diri?

Menteri Muda Hal Ehwal Belia dan Menteri Muda Pelancongan (Y.B. Tuan Haji Hamden bin Haji Ahmad): Tuan Speaker, buat pengetahuan Yang Berhormat dari Pantai Damai, memanglah Kerajaan Negeri sentiasa peka akan rakyat mereka. Oleh itu, disini saya nyatakan bahawa Kerajaan Negeri memanglah berurusan dengan Kerajaan Pusat bagaimana untuk mendapat pertimbangan sewajarnya dalam hal ini. Terima kasih.

Tuan Speaker: Ahli-Ahli Yang Berhormat. The question time is up.

Y.B. Encik Dominique Ng Kim Ho: Tuan Speaker.

Tuan Speaker: Yes.

Y.B. Encik Dominique Ng Kim Ho: I must apologise because I came in late just now. But I’ve been told outside and inside here that something was said in your communication that referred to me.

Tuan Speaker: Yes.

Y.B. Encik Dominique Ng Kim Ho: And that requires my reply. May I know it, so that I may reply?

Tuan Speaker: The Honourable Member for Layar deliberated in the Dewan the details of the incidence and he is not satisfied with a qualified apology. He is prepared and together with the Honourable Member for Krian, if your goodself are prepared to give an unqualified, unequivocal and sincere apologies. If you do, they are prepared to accept and that will be the end of the matter. Because you put the word “if” in your letter.

Y.B. Encik Dominique Ng Kim Ho: Do you want me to reply now? If I may. Okay. First of all, I do realize the importance of the law that respects immunity and ….

Tuan Speaker: Dewan Undangan Negeri Privileges Immunities Ordinance.

Y.B. Encik Dominique Ng Kim Ho: I respect that law because it is important that when a Member is doing, coming to the Dewan, which is actually doing the business of the State, he should not be interrupted, he should not be stopped from doing his duty which is to the people of Sarawak. Now, I am not saying anything bad about it. I believe this is very important, that’s why I must respect the law and I will respect the law.

Now, this until today we have a process server trying to serve two election petitions on both the Yang Berhormat that you just mentioned and these two election petitions relate to their election to this Honourable house. And time is running out. Now, they have tried their best to go to their house, to their office, I think day and night and time is running out, I think tomorrow. I believe, I believe that while a Member should not be stopped from doing his duty to this Dewan and to the people, this immunity should not be used, I am saying that, it should not be used as a shield to prevent them from meeting what would be, I believe, a properly issued court summons. Now, I hope, I hope sincerely hope that the two YBs will, in due course, after the sitting allow themselves to be served so that the process of court be continued, I mean at the appropriate place and to be arranged.

Tuan Speaker, after having said that ….

Tuan Speaker: That means that you are using this Chamber as a forum to enhance and in furtherance of service…

Y.B. Encik Dominique Ng Kim Ho: No, No. Tuan Speaker, I am saying that I respect the law and I respect their rights and immunities within but I believe that it should not be used as a shelter to prevent them from facing what they should face outside. Now, having said that…

Tuan Speaker: You have done your explanation in written form in your letter. You have done your explanation.

Y.B. Encik Dominique Ng Kim Ho: Yes.

Tuan Speaker: That explanation was written to me. I have received it. I have conveyed to the Honourable Member for Layar and he had replied in your absence. The gist is this, are you prepared to offer an unqualified, unequivocal sincere apology?. It is simple.

Y.B. Encik Dominique Ng Kim Ho: Tuan Speaker. Yes. I am prepared and I am offering.

Tuan Speaker: You are offering?

Y.B. Encik Dominique Ng Kim Ho: Yes.

Tuan Speaker: An unqualified …

Y.B. Encik Dominique Ng Kim Ho: An unqualified …

Tuan Speaker: An unqualified and sincere apology.

Y.B. Encik Dominique Ng Kim Ho: Yes.

Tuan Speaker: Now is my turn to ask the Honourable Member for Layar and Krian whether they accept? Member for Layar, do you accept that apology?

Timbalan Ketua Menteri dan Menteri Pembangunan Infrastruktur dan Perhubungan dan Menteri Pembangunan Luar Bandar (Y.B. Datuk Patinggi Tan Sri (Dr) Alfred Jabu anak Numpang): Tuan Speaker, as I have said, my credibility in this Dewan since elected, since 1974 speaks for itself and for the incidence that particular day on the 24th of July, that afternoon, when I was confronted by Ahli Yang Berhormat for Padungan and one other gentleman, when this one other gentleman said “we” implying that together, and when I come into this Dewan, Ahli Yang Berhormat for Padungan came over here and what he did was mentioned by me this morning for which he has no excuse not to be in the Dewan, if he is really sincere wanting to know.

But you have been very patient, I would like, one, to say thank you very much for the understanding to get things in a proper way but during this incident, Ahli Yang Berhormat for Padungan try to put the picture that the incidence outside does not happened as if to deceive this Dewan. So, who is credible?

Tuan Speaker: Now he is offering an apology, unqualified.

Timbalan Ketua Menteri dan Menteri Pembangunan Infrastruktur dan Perhubungan dan Menteri Pembangunan Luar Bandar (Y.B. Datuk Patinggi Tan Sri (Dr) Alfred Jabu anak Numpang): Ya, but please, this apology. don’t make it a habit. Yesterday when he want to suggest to withdraw from the Federation, he twisted his tongue that he want to withdraw from the Federation of Electrical Manufacturers so that Petronas can give us money. Well, if this is the colour of Yang Berhormat for Padungan, despite of that, because he is new to this Dewan, I maintain humanity here, I forgive you but don’t repeat it.

Tuan Speaker: So you accept?

Timbalan Ketua Menteri dan Menteri Pembangunan Infrastruktur dan Perhubungan dan Menteri Pembangunan Luar Bandar (Y.B. Datuk Patinggi Tan Sri (Dr) Alfred Jabu anak Numpang): I accept your apology … (Applause)

Tuan Speaker: Honourable Member for Krian. Member for Krian, do you accept the apology, unqualified?

Menteri Muda Pertanian (Organisasi Petani dan Operasi) (Y.B. Datuk Peter Nyarok anak Entrie): Tuan Speaker, I hope Ahli Yang Berhormat for Padungan, don’t just simply said anything, don’t shout in the Dewan, don’t try to show your arrogant in the Dewan.

Tuan Speaker: Do you accept? (Laughter)

Menteri Muda Pertanian (Organisasi Petani dan Operasi) (Y.B. Datuk Peter Nyarok anak Entrie): You are new in this Dewan. I have been elected since 1991. That is not the type of colour, not the type of Ahli Dewan Undangan Negeri we want for this beloved State of ours, Sarawak.

Tuan Speaker: Do you accept? (Laughter).He has offered you an apology, unqualified.

Menteri Muda Pertanian (Organisasi Petani dan Operasi) (Y.B. Datuk Peter Nyarok anak Entrie): In addition to that (Laughter), in addition to that, Iban tu, ari Krian, original Iban, 100% Iban and my voters 100% Iban. I know you try to defend Stanley Jugol who is supposed to be my nephew-in-law, you know that? I’ll explain to you. So please don’t interfere with this election, I am duly, duly elected and already announced by the Returning Officer that I am elected, I won with 2089 votes. You know that? Ingat. Remember. Ahli Yang Berhormat for Padungan. I’ll talk to you more on this later.

Tuan Speaker: Honourable Member for Krian, do you accept? (Laughter)

Menteri Muda Pertanian (Organisasi Petani dan Operasi) (Y.B. Datuk Peter Nyarok anak Entrie): For the sake of this Dewan, because I respect this Dewan, whether I respect you or not, is a question mark, but I respect this Dewan, I accept your apology. (Applause)

Y.B. Encik Dominique Ng Kim Ho: Now, I just, I would like to thank the two Yang Berhormat for the graciousness and the statesmanship shown just now. Thank you very much. (Applause)

Menteri Muda Hal Ehwal Islam dan Menteri Muda Pembangunan Perindustrian (Y.B. Datuk Haji Daud Abdul Rahman): You can touch on it on the TYT’s address and the kementerian will reply to you.

USUL PENGHARGAAN ATAS UCAPAN T.Y.T
YANG DI-PERTUA NEGERI
[Sambungan Perbahasan]

Tuan Speaker: Ahli-Ahli Yang Berhormat, I am pleased with the magnanimity and the high spirit prevailing in the Dewan. Since unqualified apologies are given by the Honourable Member for Padungan and the Honourable Member for Layar and Honourable Member for Krian, I graciously accept the apologies. The Chair decides that no further action be taken but obviously a clear warning is given to the Honourable Member for Padungan that any further breach of the said Ordinance could be made with more severe consequences, but the Dewan and the Chair are please that the matter has been settled amicably in the true spirit of elected representatives of the people of Sarawak. Ahli-Ahli Yang Berhormat, since many Honourable Members have not spoken, priorities are given to new Honourable Members, to enable them to deliver their maiden speeches. Under Standing Order 31(, I limit all speeches to a maximum of 45 minutes, for every speech and I urge Honourable Members to minimize interruptions and rising of points of information or points of clarification and elucidation. So, any Honourable Members who wishes to speak? Batu Danau.

Y.B. Encik Paulus Palu Gumbang: Tuan Speaker, terima kasih kerana memberi peluang pada saya untuk berucap dan menyokong Usul Penghargaan ke atas Ucapan Tuan Yang Terutama Yang di-Pertua Negeri Sarawak yang disampaikan di majlis perasmian Dewan yang mulia ini pada 24 Julai yang lalu. Pada pandangan saya, Ucapan Tuan Yang Terutama, besar ertinya kerana kita telah sama-sama diberi peringatan supaya menjalankan amanah yang diberikan oleh rakyat dengan penuh komitmen dan dedikasi. Ucapan Tuan Yang Terutama juga telah merangkumi keseluruhan kepentingan dan permasaalahan rakyat di negeri ini dan strategi-strategi bagi mengurus, membesarkan lagi pembangunan dan memelihara keharmonian bagi meningkatkan pencapaian pembangunan di dalam negeri yang kita cintai ini.

Tuan Speaker, sebelum meneruskan perbahasan saya, saya ingin mengucapkan tahniah kepada Yang Amat Berhormat Ketua Menteri kerana telah berjaya sekali lagi memimpin Barisan Nasional ke arah kemenangan yang besar dalam pilihanraya yang baru sahaja selesai. Kemenangan yang cemerlang ini merupakan satu manifestasi bahawa rakyat Sarawak amat memerlukan Barisan Nasional untuk terus mentadbir negeri ini demi pembangunan yang berterusan. Sekalung tahniah juga saya ucapkan kepada Tuan Speaker dan semua Ahli-Ahli Yang Berhormat kerana telah memenangi kerusi masing-masing dalam pilihanraya yang sama.

Tuan Speaker, mewakili rakyat di kawasan Dewan Undangan Negeri N. 69 - Batu Danau, saya juga mengambil kesempatan ini untuk menyampaikan ucapan setinggi-tinggi penghargaan dan terima kasih kepada kerajaan kerana telah mewujudkan Kawasan Batu Danau sebagai sebuah kawasan pilihanraya yang baru. Pada masa yang sama, saya juga ingin mengucapkan terima kasih kepada SPDP amnya dan Barisan Nasional khasnya kerana telah memberi peluang kepada saya iaitu seorang daripada kaum Bisaya, satu kaum minoriti di negeri ini untuk mewakili Barisan Nasional bagi kawasan tersebut. Kita melihat usaha ini bukan sahaja sebagai satu strategi bagi memantapkan lagi pengurusan pembangunan dan kebajikan rakyat di kawasan berkenaan supaya taraf hidup mereka dapat dipertingkatkan bahkan ia juga adalah satu manifestasi bahawa Barisan Nasional Negeri telah mengambil kira kepentingan semua kaum tidak mengira walau sekecil manapun jumlah mereka. Oleh yang demikian, usaha ini amat dihargai dan disokong oleh rakyat di kawasan saya. Hal ini terserlah apabila calon Barisan Nasional menang di kawasan tersebut dengan majoriti yang agak besar. Justeru itu, saya ingin menyampaikan penghargaan dan terima kasih kepada semua pengundi dan semua ahli komponen Barisan Nasional yang telah membantu saya dalam pilihanraya tersebut.

Tuan Speaker, sebelum saya menyentuh perkara yang berkaitan dengan kawasan saya, izinkan saya terlebih dahulu menyentuh berkaitan dengan perkara-perkara am. Seperti yang kita semua sedia maklum, kita hanya mempunyai 15 tahun lagi untuk merealisasikan Wawasan 2020 iaitu untuk mencapai status sebuah negara maju. Ini bermakna kita perlu bekerja keras untuk memastikan kita tidak ketinggalan berbanding negeri-negeri lain apabila tarikh keramat itu sampai kelak. Saya penuh yakin bahawa kita mampu mencapai matlamat tersebut kerana pada sidang khas Dewan Undangan Negeri ini pada 20 April 2006 yang lalu, Yang Amat Berhormat Ketua Menteri sendiri telah membentang dan menggariskan falsafah dan strategi pembangunan serta fokus yang akan diambil oleh Kerajaan Negeri untuk mencapai tujuan tersebut. Saya ucap tahniah kepada Yang Amat Berhormat Ketua Menteri dan Kerajaan Negeri kerana mempunyai visi serta keberanian untuk melangkah ke satu era yang baru disebut dengan izin sebagai “the second wave of politics of development” iaitu satu peralihan daripada “infrastructure oriented approach to human resource approach”. Langkah ini merupakan satu pendekatan yang selari dengan kehendak dan Rancangan Malaysia Kesembilan peringkat Persekutuan yang memberi antara lain penekanan dan fokus utama kepada pembangunan modal insan yang akan menelan belanja keseluruhannya sebanyak RM45.1 billion. Saya berharap pembangunan modal insan ini akan dilaksanakan secara holistik iaitu merangkumi perolehan pengetahuan dan kemahiran termasuk keupayaan keusahawanan dan pengetahuan sains dan teknologi. Ia juga perlu meliputi penanaman sikap, nilai dan etika positif melalui pendidikan, latihan dan pembelajaran sepanjang hayat. Ini adalah penting sebagai penentu bagi meningkatkan daya saing dan produktivi negara.

Tuan Speaker, as Malaysians we have always being proud of the ability of our multi-racial society in building the state and country to what it is today. I am sure most if not all Honourable Members of this august House would agree with me that racial harmony has always been one of the most important elements that contributed to our social and political stability. The practice of living together, working together, learning together, practicing different belief but coming together afterwards to celebrate the different festivity is really a unique one that should not only be preserved but continued to be nurtured.

Tuan Speaker, as former civil servant was involved not only in the dissemination of government information but also in promoting unity among various races, I am sad to see that during the last election, the issue of race was widely used throughout the campaign period by the official particularly in my constituency.

Tindakan seperti ini sudah tentu bukan sahaja membantutkan usaha kita untuk membina satu masyarakat Malaysia yang bersatu padu yang kita idam-idamkan bahkan tindakan ini sudah tentu memusnahkan segala usaha yang telah kita laksanakan bertahun-tahun sebelum ini. Pada pendapat saya, kita perlu sama-sama serius dalam perkara ini kerana isu ethnicity ini amat sensitif dan boleh mencetus kemarahan dan juga ketidak selesaan di kalangan masyarakat yang terbabit. We must always remind ourselves the consequences can be very serious and far- reaching as seen in other countries which continue to have civil and racial side.

Tuan Speaker, untuk meneruskan ucapan saya izinkan saya menyentuh perkara-perkara yang bersangkut-paut dengan kawasan saya. Sebagaimana semua Ahli Dewan yang mulia ini tahu pembangunan prasarana dan kemudahan asas di Sarawak khasnya jalanraya, bekalan air dan elektrik telah berkembang dengan pesat sejak merdeka khususnya sejak 25 tahun yang lalu. Kini banyak kawasan-kawasan di luar Bandar dapat dikunjungi dalam masa yang singkat. Di kawasan saya adalah diakui kemudahan jalanraya juga semakin baik. Jalan Limbang/Mendamit telah siap diturap kecuali beberapa buah jambatan yang masih dalam pembinaan. Namun demikian terdapat juga kawasan-kawasan yang masih banyak lagi yang perlu dinaiktaraf. Antaranya adalah persimpangan Jalan Mendamit ke pekan Ukung sepanjang 5km yang masih belum diturap. Selain daripada itu, perhubungan jalanraya juga perlu di kawasan Ulu Mendamit dan Mendihit dan juga di kawasan sebelah Ulu Lubai. Kemudahan ini amat diperlukan kepada beberapa buah sekolah rendah, rumah panjang dan juga perkampungan yang masih menggunakan sungai sebagai pengangkutan utama. Oleh yang demikian saya memohon supaya kementerian yang berkenaan memberi pertimbangan untuk menyediakan kemudahan ini. Bagi kawasan-kawasan yang sudah ada jalan, saya juga ingin mencadangkan supaya ianya dinaiktaraf.

Kita juga difahamkan bahawa projek bekalan air bersih kesebahagian daripada kampung dan rumah panjang sedang diusahakan oleh pihak Lembaga Air Kawasan Utara di Limbang. Kita amat mengalu-alukan usaha ini kerana ia akan memudahkan kehidupan harian rakyat di samping dapat menjamin kesihatan yang lebih baik. Saya percaya, Tuan Speaker, masyarakat di N.69 �" Batu Danau mempunyai kesanggupan untuk membayar caj air yang mereka gunakan. Apa yang kita harapkan ialah bekalan air bersih sampai di rumah masing-masing. Kita juga mohon pertimbangan agar caj-caj kerja penyambungan bagi kemudahan berkenaan dilihat semula supaya ianya tidak terlalu membebankan. Satu kaedah yang boleh dipertimbangkan ialah dikenakan caj yang dibayar secara ansuran pada kadar yang mampu dibayar oleh rakyat setempat.
Kemudahan elektrik ke kawasan yang belum lagi disediakan juga harus diambil kira. Di kawasan saya masih banyak rumah-rumah panjang dan perkampungan yang belum mendapat kemudahan bekalan elektrik. Penggunaan generator set bagi setengah-setengah kawasan masa kini agak membebankan apatah lagi dengan kenaikkan harga minyak pada masa ini. Adalah diharapkan supaya kawasan-kawasan yang bersesuaian dibekalkan dengan kemudahan asas ini melalui rural electrical scheme ataupun SESCo sendiri.

Selain daripada prasarana dan kemudahan asas seperti projek-projek ekonomi yang boleh menyediakan pendapatan yang stabil dan peluang pekerjaan yang banyak amat perlu di Kawasan Batu Danau. Rakyat yang mempunyai pendapatan yang stabil akan lebih cepat mencapai peningkatan dalam taraf hidup mereka. Hal ini hanya dapat dicapai jika program pembangunan ekonomi dapat dilaksanakan untuk dinikmati oleh rakyat setempat. Seperti mana yang kita sedia maklum bahawa industri pembalakkan yang dahulunya banyak menyumbang kepada peluang pekerjaan dan pendapatan rakyat di negeri ini sudahpun menurun. Kawasan Batu Danau tidak terkecuali daripada fenomena ini. Selain daripada itu, kegawatan ekonomi yang melanda negara-negara Asean termasuk negera Brunei Darulsalam beberapa tahun lalu juga telah mengakibatkan kekurangan peluang pekerjaan bagi golongan muda di kawasan saya yang mana sebelum ini banyak bekerja di negara tersebut. Akibatnya ramai anak-anak muda yang dulunya bekerja di negara jiran ini terpaksa berhijrah mencari pekerjaan di bandar-bandar lain dan yang tidak ada mempunyai kemahiran terpaksa duduk di kampung dan tanpa pekerjaan. Oleh yang demikan, saya ingin memohon jasa baik kementerian-kementerian berkaitan untuk memberi pertimbangan mewujudkan projek-projek ekonomi yang boleh memberi impak jangka panjang kepada penduduk tempatan.

Tuan Speaker, adalah dicadangkan supaya pihak berkenaan melihat program-program pembangunan tanah seperti projek kelapa sawit, padi atau getah yang kita dapati berjaya menjana ekonomi dan meningkatkan taraf hidup rakyat. Ini telah terbukti di kawasan-kawasan yang lain di negeri ini. Saya juga mencadangkan supaya program pembangunan tanah ini melibatkan penduduk tempatan dengan pemilikkan ekuiti samada ianya Pembangunan Tanah Hak Adat Bumiputera ataupun tanah milik individu. Oleh yang demikian, kita mengalu-alukan FELCRA, LCDA, SALCRA ataupun agensi kerajaan lain untuk meninjau ke kawasan ini dan seterusnya jika berdaya maju merancang dan melaksanakan program pembangunan tanah. Selain, program pembangunan secara besar-besaran, kita juga mengalu-alukan program-program ekonomi secara kelompok seperti tanam-tanaman yang boleh diproses dan mengadakan pusat pemprosesan.

Saya, Tuan Speaker, pernah ditanya oleh seorang petani, iaitu, dengan soalan berbunyi, “kenapa kerajaan suruh kita tanam itu dan tanam ini, kenapa tak tubuhkan kilang supaya senang kita jual. Sekarang kalau musim rambutan, semua orang ada rambutan. Siapa mahu beli? Kalau ada kilang tak perlu suruh kita tanam, kita akan tanam kerana ada tempat menjual”. Pada saya apa yang dinyatakan oleh petani ini ada kebenarannya. Sungguhpun demikian kita sedar usaha ini bukanlah mudah. Oleh kerana itu, kita mencadangkan supaya ada usaha untuk melihat apa-apa jua potensi yang ada.

Kita juga semua tahu tentang kepentingan pelajaran dalam kehidupan masa kini. Oleh kerana itu, tidak perlulah saya berhujah panjang lebar mengenai kepentingan pelajaran kepada kita. Di kawasan saya kemudahan persekolahan ke tahap sekolah adalah baik. Namun demikian masih ada ruang untuk diperbaiki khasnya kemudahan-kemudahan dan kelengkapan mengajar dan pembelajaran dan juga asrama. Selain daripada itu apa yang amat kurang adalah peluang pembelajaran selepas pelajar-pelajar ini tamat tingkatan 5 dengan yang memperolehi keputusan yang kurang cemerlang. Oleh yang demikian, saya ingin mencadangkan supaya ada usaha untuk mewujudkan sebuah institut latihan perindustirian mahupun sekolah-sekolah teknik di kawasan saya ataupun di Bahagian Limbang bagi menampung keperluan pelajar-pelajar dari Bahagian ini yang tidak dapat meneruskan pengajian mereka ke peringkat universiti ataupun kolej. Pada masa ini mereka terpaksa pergi ke tempat lain untuk mendapat kemudahan yang sedemikian dan ini memakan belanja yang amat besar.

Pembangunan pelancongan merupakan satu sektor yang boleh bukan sahaja dapat mempamerkan kekayaan kebudayaan berbilang di Negeri Sarawak tetapi juga dapat menjana ekonomi dan pembangunan negeri. Di kawasan saya terdapat beberapa ruang bagi pembangunan pelancongan. Gunung Buda, kawasan rumah panjang, Lumba Kerbau dan pesta bebulang kaum Bisaya, kawasan perkelahan Semabat dan Inseriban di Medamit dan kawasan alam semulajadi di Ulu Limbang hingga ke Long Napir boleh dijadikan sebagai daya tarikan pelancongan. Dalam hal ini, kita memohon agar pihak-pihak berkenaan meneliti bagaimana ia dapat dibangunkan dengan lebih pesat. Sebagai contoh, pesta bebulang dan lumba kerbau di Batu Arau telah mendapat sambutan yang agak baik, bukan sahaja dikalangan penduduk tempatan tetapi juga dari negara jiran dan pelancongan asing yang lain. Penduduk di kawasan saya amat menghargai sokongan yang telah diberi oleh pelbagai pihak khasnya Kementerian Pembangunan Bandar dan Pelancongan Sarawak kerana pesta tersebut telah disenaraikan dalam kalendar pelancongan negeri. Bagi membolehkan para penduduk tempatan menikmati faedah daripada pesta tersebut adalah dicadangkan supaya pakej-pakej pelancongan dalam bentuk ‘homestay’ dapat dimajukan di kawasan berkenaan. Dengan yang demikian penduduk dapat menikmati terus faedahnya selain daripada mereka yang terlibat dalam perkhidmatan penginapan, makan dan minuman dan juga pengangkutan.

Tuan Speaker, sebelum saya duduk saya amat berharap apa yang telah saya sentuh dalam ucapan saya dapat diberi pertimbangan yang sewajarnya oleh Dewan ini. Dengan ini saya menyokong penuh Usul Penghargaan atas Ucapan Tuan Yang Terutama Yang di-Pertua Negeri. Sekian, terima kash.

Tuan Speaker: Ahli-Ahli Yang Berhormat, we have a short break. Sitting resumes at 11:20 am.

(Mesyuarat ditangguhkan pada jam11:03 pagi)

(Mesyuarat dimulakan pada jam 11:37 pagi)

[Tuan Speaker mempengerusikan Mesyuarat]

Tuan Speaker: Ahli Yang Berhormat bagi Bukit Kota.

Y.B. Dr. Abdul Rahman Ismail: Terima kasih, Tuan Speaker. Saya bangun untuk mengambil bahagian dalam perbahasan ucapan dasar Tuan Yang Terutama Yang di-Pertua Negeri Sarawak yang dibuat semasa perasmian persidangan Dewan Undangan Negeri Keenam Belas pada 24 Julai 2006. Saya mengucapkan terima kasih kepada Tuan Speaker kerana memberi peluang kepada saya mengambil bahagian di dalam Dewan yang mulia ini.

Tuan Speaker, ucapan dasar yang disampaikan oleh Tuan Yang Terutama Yang di-Pertua Negeri adalah ucapan yang sangat baik dan menyeluruh yang menyentuh pelbagai aspek, daripada tanggungjawab Ahli-Ahli Yang Berhormat, perpaduan dan keharmonian rakyat, keselamatan dalam negeri dan agenda sosial, pembangunan ekonomi, Rancangan Malaysia Kesembilan, pembangunan modal insan, pembangunan luar bandar, penggunaan sumber tenaga secara efisyen, peningkatan kualiti hidup dan perkhidmatan dan sistem penyampaian negeri. Pada pandangan saya, ianya merupakan ucapan dasar yang amat berguna untuk dijadikan panduan bagi semua Ahli-Ahli Yang Berhormat yang telah diberikan amanah dan tanggungjawab oleh rakyat sebagai wakil untuk membawa segala permasalahan yang dihadapi oleh rakyat kepada kerajaan.

Sebagai seorang wakil rakyat yang bertanggungjawab, kita tidak boleh semata-mata menggunakan keistimewaan di dalam Dewan yang mulia ini untuk membuat pelbagai ucapan-ucapan yang penuh dengan janji-janji manis dan rhetoric yang tidak mungkin dapat ditunaikan seperti menegak benang yang basah. Ucapan-ucapan yang membuat pelbagai tuduhan tanpa bahan bukti yang kukuh, ucapan-ucapan yang berbentuk tohmahan dan fitnah dan ucapan-ucapan yang menghina perlembagaan dan sebagainya. Kita perlu menjaga kemuliaan Dewan ini dan perlu menunjukkan sikap yang penuh bersopan-santun dan berhemah semasa membuat ucapan dan mengamalkan nilai-nilai yang positif, bukannya budaya-budaya negatif kerana kita akan dilihat dan dinilai oleh rakyat, bukan sahaja rakyat yang kita wakili malah seluruh rakyat di negeri ini. Oleh itu, saya nasihatkan agar kita mengamalkan nilai-nilai yang murni seperti yang terkandung dalam Rukun Negara sekiranya kita menjadi rakyat yang setia kepada negara Malaysia yang tercinta ini.

Tuan Speaker, Tuan Yang Terutama adalah seorang pemimpin yang amat prihatin dan mengambil berat kepada kebajikan dan kesejahteraan hidup rakyat tanpa mengira latarbelakang, keturunan, bangsa, adat-resam dan kepercayaan agama. Tuan Yang Terutama sentiasa memberi sokongan kepada kerajaan negeri di bawah pimpinan Yang Amat Berhormat Ketua Menteri, Pehin Sri Abdul Taib Mahmud dalam agenda politik pembangunan yang dipelopori beliau, yang mana telah terbukti membangunkan Negeri Sarawak sehingga menjadi antara tiga negeri yang teratas dari segi pembangunan di Malaysia. Tuan Yang Terutama sentiasa memberi nasihat-nasihat kepada rakyat agar berusaha dan bersedia untuk menghadapi apa sahaja cabaran-cabaran yang mendatang, terutama dalam era globalisasi dan era teknologi maklumat supaya kita akan terus menikmati pembangunan, kejayaan dan kesejahteraan.

Tuan Speaker, pada kesempatan ini, saya ingin menyentuh mengenai perkara-perkara yang menjadi keperluan dan masalah-masalah yang dihadapi di kawasan saya iaitu N.68 - Bukit Kota. Pertama sekali, saya ingin mengucapkan terima kasih kepada Yang Amat Berhormat Ketua Menteri Sarawak, Pehin Sri Abdul Taib Mahmud kerana telah memberi kepercayaan kepada saya untuk menjadi calon Barisan Nasional di dalam pilihanraya yang lepas. Rakyat di kawasan saya membalas kepercayaan ini dengan memberikan undi majoriti yang besar dan ini menunjukkan bahawa rakyat di N.68 - Bukit Kota terus memberikan sokongan kepada kerajaan Barisan Nasional yang telah terbukti dapat menunaikan janji-janji untuk memberi pembangunan kepada rakyat tanpa mengira di mana sahaja mereka berada samada di bandar mahupun di luar bandar.

Dalam kesempatan ini, saya juga ingin mengucapkan tahniah kepada Yang Amat Berhormat Pehin Sri kerana berjaya menerajui Barisan Nasional dalam kemenangan besar dalam Pilihanraya Negeri Kesembilan. Insya-Allah, saya akan berusaha sama-sama dalam satu pasukan untuk pembangunan di kawasan saya khasnya, dan di Negeri Sarawak, amnya.

Tuan Speaker, Kawasan N.68 - Bukit Kota mempunyai pentadbiran yang sama dengan Kawasan N.69 - Batu Danau iaitu Daerah Limbang. Daerah Limbang adalah sebuah daerah yang unik di Negeri Sarawak kerana ianya terletak di antara dua buah kawasan Negara Brunei Darussalam. Dua kawasan Daerah Limbang adalah 3,928.1 kilometer persegi dengan anggaran penduduknya bagi tahun 2005 seramai 44,900 orang. Kumpulan etnik yang menduduki Daerah Limbang terdiri daripada etnik Melayu, Bisayah, Iban, Cina dan lain-lain. Pekerjaan utama rakyat di Daerah Limbang adalah dalam bidang pertanian, selain daripada bidang perniagaan, penjawat awam kerajaan dan swasta dan sebahagiannya bekerja di negara jiran.

Daripada aspek pembangunan, Alhamdulillah, Daerah Limbang juga telah menikmati pelbagai pembangunan di bawah Kerajaan Barisan Nasional. Antara lain adalah lapangan terbang baru yang membolehkan kapalterbang sederhana besar seperti Fokker 50 mendarat. Kemudahan sukan dan rekreasi seperti Dewan Suarah, Kompleks Sukan berserta kolam renang bertaraf Olimpik dan Stadium Tertutup Limbang. Kemudahan pejabat Kerajaan Negeri dan Persekutuan yang baru seperti Pengkalan Marin, CIQ di Jalan Pendaruan, penjara baru dan pembinaan CIQ di Tadungan.

Oleh itu, saya ingin mengucapkan terima kasih dan penghargaan kepada Kerajaan Barisan Nasional di atas pembangunan yang berterusan yang dirancang dan dilaksanakan di kawasan saya, terutama dalam Rancangan Malaysia Ke-sembilan. Bagaimanapun seperti yang saya nyatakan tadi, daerah Limbang adalah sebuah daerah yang unik kerana ianya dihimpit oleh dua sempadan antarabangsa. Oleh itu, ianya juga menghadapi masalah-masalah unik terutamanya di dalam perhubungan antarabangsa dan perhubungan dalam negeri. Daerah Limbang juga masih mempunyai masalah-masalah keperluan asas yang belum dinikmati oleh sebahagian penduduk-penduduk di sini.

Masalah Perhubungan dan Pengangkutan

Tuan Speaker, untuk kita sampai ke daerah Limbang, kita boleh menggunakan tiga cara, iaitu melalui jalan raya, melalui udara dan melalui sungai. Kalau kita menggunakan jalan raya, kita perlu melalui sempadan antarabangsa yang sudah tentunya memerlukan pelbagai proses-proses yang tertentu termasuk memerlukan paspot antarabangsa dan sebagainya. Ia juga melibatkan masalah-masalah yang berkaitan terutamanya pengangkutan produk-produk perniagaan seperti ubat-ubatan dan sebagainya.

Dari segi statistik, ketibaan dan pemergian daripada Pos Imigresen Tadungan semakin meningkat dari tahun ke setahun. Sebagai contoh, pada tahun 2004, jumlah ketibaan dan pemergian ialah 2,178,817 orang dan dalam tahun 2005 seramai 2,295,278 orang dan sehingga April 2006 seramai 811,471 orang. Jumlah ketibaan dan pemergian yang besar ini menjadikan Pos Imigresen Tadungan adalah yang keempat paling sibuk di Malaysia. Dengan keadaan Pos Imigresen sekarang ini mengakibatkan kesesakan dan kadang-kala masa menunggu diperlukan untuk melepasi sempadan adalah sehingga empat jam, iaitu satu tempoh masa yang amat panjang.

Daripada segi ini, saya ingin mengucapkan terima kasih kepada kakitangan di Pos Imigresen Tadungan kerana dapat menjalankan tugas dengan baik memandangkan keadaan tempat kerja yang sesak dan kurang selesa dan jumlah kakitangan yang terhad. Mereka telah berusaha sedaya mungkin untuk memudahkan proses ketibaan dan pemergian pengunjung.

Kerajaan Barisan Nasional amat prihatin dengan masalah ini dengan meluluskan projek pembinaan CIQ baru di Tadungan yang sekarang ini dalam pembinaan dan dijangka siap pada tahun 2008. Diharap dengan siapnya, CIQ baru ini akan menambahbaik keadaan ketibaan dan pemergian di sempadan Tadungan.

Saya juga ingin mencadangkan pembukaan Pos kawasan imigresen di sempadan Pendam untuk mengatasi dan mengurangkan kesesakan kemasukan dan pemergian memandangkan jumlah kemasukan dan pemergian yang semakin meningkat dari tahun ke setahun. Dengan pembukaan Pos Imigresen di Pendam akan dapat juga mengurangkan masalah-masalah jalan-jalan tikus di sempadan dan akan meningkatkan lagi kedatangan pelancong-pelancong terutamanya daripada negara jiran. Ianya juga akan dapat membuka peluang-peluang ekonomi bagi penduduk-penduduk di kawasan tersebut.

Tuan Speaker, selain daripada melalui pintu masuk jalan darat, kita juga mempunyai sebuah lapangan terbang moden dan canggih yang dibina oleh Kerajaan Barisan Nasional. Penduduk-penduduk Limbang amat berterima kasih dengan pembinaan lapangan terbang ini yang membolehkan kapalterbang jenis Fokker 50 mendarat dan dengan ini kedatangan pengunjung-pengunjung ke Limbang bertambah dan menjadi lebih mudah terutamanya bagi kakitangan-kakitangan dan pegawai-pegawai kerajaan yang datang untuk urusan rasmi melalui perkhidmatan yang diberikan oleh Sistem Penerbangan Malaysia ataupun MAS.

Setakat ini, kita tidak menghadapi masalah besar dengan perkhidmatan yang diberikan oleh MAS tetapi dengan pengambilalih laluan luar bandar oleh Syarikat Penerbangan Air Asia melalui anak syarikatnya iaitu Syarikat Penerbangan FAX telah menimbulkan keadaan yang tidak menentu. Kita berharap FAX dapat memberikan perkhidmatan yang setanding malah lebih baik daripada perkhidmatan yang ada sekarang. Saya ingin memberi beberapa cadangan kepada FAX supaya perkhidmatan tidak akan terjejas dan dapat diterima oleh pelbagai golongan penumpang yang terdiri daripada rakyat biasa, ahli-ahli perniagaan, pegawai-pegawai kerajaan, orang-orang kenamaan dan sebagainya.

(1) FAX tidak mengikut sistem yang diamalkan oleh Air Asia, iaitu sistem free seating. Sistem free seating ini mengakibatkan keadaan berebut-rebut untuk menaiki kapalterbang dan tidak semua penumpang merasa selesa dengan keadaan berebut-rebut ini;

(2) FAX perlulah membuat perundingan dengan MAS dan memastikan jadual penerbangan yang dibuat selaras dengan jadual penerbangan MAS terutamanya bagi sektor Miri-Kuching;

(3) Saya berharap FAX dapat menambah kekerapan penerbangan dan dapat memenuhi semua jadual-jadual penerbangan yang ditetapkan di samping memberi perkhidmatan yang selesa kepada pelanggan-pelanggan;

Dengan cadangan dan harapan ini, saya mengucapkan selamat kepada FAX dan Air Asia dan berharap mereka akan bekerjasama dengan MAS dalam memberikan perkhidmatan yang baik kepada pelanggan-pelanggan.

Keperluan-Keperluan Asas

Tuan Speaker, saya juga ingin menarik perhatian Dewan yang mulia ini tentang keperluan-keperluan asas di Kawasan Bukit Kota iaitu Projek Jalanraya Pengkalan Rejab Buang Abai Telahap Meritam dan Projek Jalanraya Jalan Ipai Pendam berserta dengan kemudahan asas yang lain seperti bekalan elektrik dan bekalan air bersih. Saya difahamkan projek-projek ini telah dimasukkan dalam Rancangan Malaysia Ke-sembilan dan saya berharap ianya dapat dilaksanakan mengikut jadual.

Saya juga ingin mencadangkan projek jalan raya yang menghubungkan Jalan Bukit Lubok ke Kampung Bulan Tak yang mana boleh dihubungkan ke Kampung Limpaku Pinang. Penduduk-penduduk di Kampung Bulan Tak dan Kampung Limpaku Pinang juga memerlukan kemudahan asas yang lain seperti bekalan elektrik dan bekalan air bersih. Saya harap kajian dapat dijalankan oleh jabatan kerajaan yang berkaitan.

Penanaman Getah

Tuan Speaker, bagi meningkatkan tahap ekonomi penduduk luar bandar, adalah dicadangkan supaya pihak Kerajaan Negeri menumpukan perhatian kepada penanaman getah yang mana harga getah pada masa ini adalah pada tahap yang tinggi dan dijangka meningkat akibat kenaikan harga minyak petroleum. Oleh itu, penduduk-penduduk yang berminat dan pekebun-pekebun kecil getah perlu diberikan bantuan dan perhatian dalam Rancangan Malaysia Kesembilan dan diharap Kementerian Pertanian dapat memohon peruntukan yang lebih bagi penanaman getah dan diharap peruntukan ini akan dapat diagihkan sama rata di seluruh bahagian Negeri Sarawak.

Untuk pengetahuan, permohonan-permohonan bagi penduduk di kawasan saya yang telah diajukan kepada Jabatan Pertanian Limbang adalah seperti berikut:

(1) Bagi permohonan untuk projek tanaman getah individu adalah seramai 178 orang yang melibatkan tanah seluas 227 hektar;

(2) Bagi permohonan untuk projek tanaman getah berkelompok adalah seramai 735 orang yang melibatkan tanah seluas 1,019 hektar; dan

(3) Bagi permohonan projek tanaman getah mini estet adalah seramai 838 orang yang melibatkan tanah seluas 2,756 hektar.
Permohonan-permohonan ini menunjukkan ramai penduduk-penduduk amat berminat untuk melibatkan diri dalam penanaman getah dan saya harap pihak kementerian dan Kerajaan Negeri dapat mengambil perhatian kepada perkara ini.

Penternakan Kerbau

Tuan Speaker, saya juga ingin mencadangkan agar sebuah kawasan penternakan kerbau secara komersial diadakan di Kawasan Bukit Kota kerana penternakan kerbau ini begitu berpotensi untuk dimajukan dan kita boleh memasarkan daging kerbau kepada pasaran tempatan dan pasaran antarabangsa iaitu di negara jiran. Saya harap pihak-pihak yang berkaitan dapat membuat kajian di atas cadangan ini.

Penanaman Padi

Tuan Speaker, saya juga ingin mencadangkan agar satu kajian dibuat oleh Kerajaan Negeri untuk melihat sama ada projek penanaman padi secara besar-besaran dan komersial di Lembah Limbang yang secara tradisional merupakan satu kawasan yang begitu subur untuk penanaman padi sama ada dapat dilaksanakan atau tidak untuk menambah kegiatan ekonomi di Limbang yang banyak bergantung kepada bidang pertanian.

Pusat Pertumbuhan Desa

Tuan Speaker, saya juga ingin mencadangkan agar sebuah Pusat Pertumbuhan Desa ataupun Rural Growth Centre diwujudkan di kawasan Bukit Kota, iaitu di kawasan Kampung Limpaku Pinang. Kampung Limpaku Pinang adalah sebuah perkampungan yang terpencil dan hanya dapat dihubungi melalui jalan sungai dan ianya terletak di Kuala Sungai Limbang.

Pekerjaan utama penduduk kampung ini adalah sebagai nelayan dan tidak mempunyai kemudahan asas seperti jalan raya, bekalan elektrik dan bekalan air bersih. Adalah diharapkan dengan menjadikan Kampung Limpaku Pinang sebagai salah sebuah RGC di Negeri Sarawak akan dapat meningkatkan taraf kehidupan bagi penduduk-penduduk kampung tersebut yang telah begitu lama ketinggalan berbanding dengan tempat-tempat lain.

Kemudahan Pelancongan

Tuan Speaker, dengan kedudukan yang unik, Limbang juga mempunyai kelebihan berbanding dengan tempat-tempat lain iaitu ia merupakan salah satu pintu masuk ke Sarawak sama ada melalui Negara Brunei Darussalam, daripada Wilayah Persekutuan Labuan dan daripada Negeri Sabah melalui Daerah Lawas. Oleh itu, kita perlu meningkatkan usaha untuk menarik pelancong-pelancong ke Negeri Sarawak melalui Limbang dengan membuka, mengusahakan dan memperkenalkan tempat-tempat tarikan pelancongan di Limbang dan kawasan sekitarnya kepada umum.

Usaha-usaha ini dapat dilakukan sama ada oleh pihak kerajaan ataupun pihak swasta yang berminat atau melalui usahasama antara kerajaan dan swasta. Pada pendapat saya, ada dua buah kawasan pelancongan yang unik di Limbang untuk dimajukan:
Banjaran Gunung Muda

Banjaran Gunung Muda ini terletak di kawasan pedalaman Bahagian Limbang dan ianya bersambung dengan Banjaran Gunung Mulu yang sudah diisytiharkan sebagai salah sebuah khazanah dunia ataupun World Heritage Site.

Gunung Muda hanya lebih kurang 90 kilometer daripada bandar Limbang dan kita boleh sampai ke sana melalui jalan balak. Bagaimanapun terdapat 22 jambatan kecil yang telah roboh dan perlu diperbaiki. Sekiranya jambatan-jambatan kecil ini diperbaiki, masa untuk sampai ke kawasan Gunung Muda ini hanyalah lebih kurang dua jam daripada bandar Limbang.

Banjaran Gunung Muda ini mempunyai sistem gua yang unik dan menarik. Setakat ini, saya difahamkan sudah ada lima ekspedisi dan kajian diadakan iaitu pada tahun 1994, 1996, 1997, 2000 dan 2003 dan setakat ini sebanyak 22 buah gua telah diterokai yang menjangkau kawasan sepanjang 84 kilometer. Daripada Gunung Buda kita boleh sampai ke Gunung Mulu melalui cara berjalan kaki dan mengambil masa selama lapan jam sahaja.

Oleh itu, saya berharap agar banjaran Gunung Buda ini dapat diperkenalkan sebagai sebuah kawasan pelancongan di Sarawak dan sebagai salah satu pintu masuk ke Gunung Mulu yang sudah begitu terkenal di seluruh dunia.

Tuan Speaker, kawasan kedua yang saya cadangkan untuk dimajukan sebagai tempat pelancongan di Daerah Limbang adalah kawasan mud volcano ataupun tanah membuak bagi penduduk tempatan. Kawasan mud volcano ini terletak di Kampung Meritam iaitu kira-kira 34 km daripada Bandar Limbang. Ianya meliputi kawasan seluas lebih kurang tiga ekar adalah dipercayai oleh penduduk-penduduk kampung, tanah membuak ini mempunyai keistimewaan untuk menyembuhkan pelbagai penyakit kulit. Tetapi kajian lebih lanjut perlu dijalankan untuk mengesahkannya.

Pada masa ini kawasan ini adalah terbiar dan tiada kemudahan asas seperti tempat mandi yang tertutup untuk kegunaan pengunjung. Adalah difahamkan pada masa ini ramai pengunjung-pengunjung telah datang ke kawasan ini termasuk daripada Semenanjung Malaysia. Oleh itu, saya berharap ada usaha daripada pihak-pihak berkenaan untuk memajukan kawasan ini dengan menyediakan kemudahan-kemudahan asas.

Prasarana Kesihatan Dan Kakitangan

Tuan Speaker, dari segi kemudahan prasarana kesihatan kita amat berterimakasih kepada Kerajaan Barisan Nasional kerana pada Rancangan Malaysia Kesembilan Daerah Limbang diperuntukkan untuk pembinaan sebuah PoliKlinik di kawasan Bandar Baru Limbang. Tetapi adalah diharapkan jumlah kakitangan dan doktor yang berkhidmat di hospital-hospital dan klinik dapat ditambah kerana kita masih lagi kekurangan doktor untuk merawat pesakit-pesakit yang semakin bertambah dari semasa ke semasa terutamanya di bahagian pesakit luar.

Di Poliklinik Limbang pada tahun 2003 seramai 49,523 orang datang untuk mendapatkan rawatan ataupun seramai 135 orang sehari. Dan pada tahun 2005 jumlah pesakit meningkat kepada 74,640 orang ataupun 200 pesakit sehari tetapi bilangan doktor yang bertugas masih sama iaitu hanya satu orang atau dua orang dalam satu-satu masa. Ini mengakibatkan masalah menunggu yang lama bagi pesakit-pesakit. Pada masa ini hanya lima orang doktor yang ada di Limbang untuk mengisi jawatan doktor yang ada iaitu 12 orang. Oleh itu pihak kerajaan perlulah mengambil beberapa jalan agar kekosongan doktor yang ada dapat diisi dengan seberapa segera agar perkhidmatan kesihatan kepada rakyat dapat dipertingkatkan dan mengurangkan tekanan dan bebanan kerja kepada doktor-doktor yang bertugas.

Saya juga ingin menarik perhatian dewan yang mulia ini mengenai permintaan daripada rakyat di Limbang agar di Hospital Limbang dapat ditempatkan sekurang-kurangnya seorang doktor pakar untuk memberikan perkhidmatan memandangkan masalah pengangkutan yang dihadapi untuk menghantar pesakit-pesakit yang tenat ke Hospital Miri yang terpaksa melalui negara jiran.

Pembangunan Modal Insan

Tuan Speaker, pembangunan modal insan adalah penting bagi sesebuah negara. Pada masa ini kerajaan banyak menumpukan kepada pelajar-pelajar di peringkat sekolah rendah dan peringkat sekolah menengah dengan menyediakan prasarana-prasarana sekolah rendah dan menengah bagi Daerah Limbang. Jika dilihat dari segi keputusan peperiksaan awam di Daerah Limbang bolehlah dibanggakan iaitu pada tahun 2005 keputusan adalah seperti berikut:

1. UPSR 69.1%
2. PMR 50.93%
3. SPM 86.99%
4. STPM 91.2%

Bagaimanapun ramai pelajar-pelajar yang tidak begitu berminat dan tidak mampu untuk meneruskan pelajaran di peringkat lebih tinggi terutamanya jika melibatkan keperluan untuk belajar di tempat-tempat lain seperti di Kuching. Ini adalah kerana berbagai-bagai sebab termasuk faktor ekonomi. Oleh itu, saya mencadangkan Daerah Limbang diperuntukkan sebuah sekolah yang menumpukan pada bidang latihan dan kemahiran seperti sekolah teknikal ataupun institut kemahiran agar pelajar-pelajar ini dapat menimba ilmu di bidang kemahiran dan latihan. Dan dengan ini akan menambahkan kualiti modal insan yang mempunyai kemahiran-kemahiran tertentu agar mereka dapat pekerjaan yang bersesuaian dengan kemahiran mereka dan dengan ini mengurangkan masalah pengangguran dan masalah sosial yang berkaitan.

Kesimpulan

Tuan Speaker, sebagai kesimpulan saya ingin menyatakan di Dewan yang mulia ini ucapan terima kasih dan penghargaan kepada Tuan Yang Terutama Yang di-Pertua Negeri di atas ucapan dasar yang begitu bernas dan baik. Diharapkan semua wakil rakyat dapat mengikuti dan mengamalkan segala nasihat-nasihat yang berguna yang diberikan oleh Tuan Yang Terutama di dalam menjalankan amanah dan tanggungjawab yang diberikan oleh rakyat. Kepada Tuan Speaker, saya ingin mengucapkan terima kasih kerana memberi peluang saya untuk membuat ucapan sulung ini dan saya berharap dan berdoa agar Tuan Speaker diberikan kekuatan ilmu dan ilham yang bernas untuk menjalankan tugas dalam mempastikan semua Ahli-Ahli Yang Berhormat menghormati dewan yang mulia ini dan tidak menyalahgunakan keistimewaan-keistimewaan sebagai Ahli-Ahli Yang Berhormat untuk kepentingan politik semata-mata tanpa mengindahkan peraturan-peraturan mesyuarat Dewan Undangan Negeri Sarawak.

Sekian, terima kasih.

Tuan Speaker: Ahli Yang Berhormat bagi Bekenu.

Y.B. Puan Rosey binti Haji Yunus: Terima kasih, Tuan Speaker. Sekali lagi terima kasih kerana memberikan saya peluang untuk mengambil bahagian dalam ucapan pada tengahari ini.

Tuan Speaker, pertama izinkan saya merakamkan setinggi-tinggi syabas, tahniah dan terima kasih kepada Tuan Yang Terutama Yang di-Pertua Negeri Sarawak di atas Ucapan Pembukaan Persidangan Penggal Pertama Dewan Undangan Negeri Sarawak yang Keenam Belas pada 24 Julai 2006 yang lalu. Terima kasih juga di atas pesanan seperti yang tercatat dalam ucapan, atas pesanan, nasihat, dorongan dan panduan yang disentuh dalam ucapan itu. Saya yakin dan percaya ianya akan dijadikan panduan dalam menjalankan tugas dan amanah yang dipertanggungjawabkan.

Tuan Speaker, izinkan saya bagi seluruh warga Kawasan N.61 �" Bekenu, khususnya bagi masyarakat Kedayan mengucapkan setinggi-tinggi penghargaan dan terima kasih pertama, Yang Amat Berhormat Perdana Menteri Malaysia selaku presiden Barisan Nasional Malaysia, khusus juga kepada Yang Amat Berhormat Pehin Sri Ketua Menteri Sarawak selaku presiden Barisan Nasional Sarawak atas kepercayaan dalam memilih saya pertama, sebagai calon Barisan Nasional dan seterusnya menjadi wakil rakyat N.61 �" Bekenu. Dirakamkan juga ucapan terima kasih ini kepada Yang Berhormat Datuk Presiden Sarawak Progressive Democratic Party (SPDP) dan ahli majlis tertinggi parti atas kepercayaan yang diberikan kepada saya untuk mewakili parti SPDP bagi Kawasan N.61 �" Bekenu.

Dalam masa yang sama saya juga ingin mengucapkan kesyukuran dan terima kasih sekali lagi kepada Yang Amat Berhormat Ketua Menteri Sarawak kerana menambahkan lagi bilangan wanita sebagai wakil rakyat. (Applause) Sesungguhnya ini jelas menunjukkan akan pengiktirafan dan kepercayaan akan kemampuan kaum wanita dalam sama-sama membangunkan Negeri Sarawak.

Bagi diri saya sendiri saya amat menghargai kepercayaan yang diberikan kepada saya tambah-tambah lagi dengan keadaan ini menjadikan saya Kedayan yang pertama dilantik sebagai Ahli Dewan Undangan Negeri Sarawak. (Applause) Kepada Yang Amat Berhormat Pehin Sri Ketua Menteri Sarawak terima kasih kerana telah mengukir sejarah yang sangat bermakna kepada masyarakat Kedayan. It is indeed an honour and again a very big thank you.

Tuan Speaker, tarikh 25 Mei 2006 adalah tarikh yang sangat bermakna kepada Kerajaan Negeri Sarawak, bila mana 62 buah kerusi berjaya dimenangi dan tahniah kepada Yang Amat Berhormat Pehin Sri Ketua Menteri Sarawak kerana berjaya mengekalkan kerusi N.51 �" Balingian seterusnya memimpin Kerajaan Negeri Sarawak sekali lagi. Kepada semua Yang Berhormat, sebelum itu tahniah juga kepada Tuan Speaker kerana dilantik semula sebagai Speaker of this august House. Kepada semua Yang Berhormat daripada semua komponen parti Barisan Nasional tahniah diucapkan kerana berjaya mempertahankan kerusi masing-masing. Ini jelas menunjukkan akan kerja keras dan komitmen Ahli-Ahli Yang Berhormat sekalian in serving the rakyat in your constituency dan kerana itu juga you all have paved the way for us the new group. Bagi rakan-rakan Yang Berhormat yang baru tahniah kerana berjaya dipilih dan saya yakin kemenangan Ahli-Ahli Yang Berhormat yang baru termasuk saya adalah kerana pertama, atas kepercayaan rakyat akan perjuangan Kerajaan Barisan Nasional di bawah kepimpinan Yang Amat Berhormat Pehin Sri Ketua Menteri Sarawak kita. Jadi dirakamkan juga terima kasih kepada para pengundi yang menyebabkan kemenangan ini.

Yang kedua, saya yakin juga adalah kerana bantuan dan sokongan semua Menteri, Ahli-Ahli Parlimen, Menteri-Menteri Muda dan Ahli-Ahli Yang Berhormat serta semua ahli komponen parti yang telah memberi sokongan, bantuan dan telah sama-sama menjelajah ke kawasan untuk mempastikan kemenangan Barisan Nasional. Di samping itu, Yang Amat Berhormat Pehin Sri Ketua Menteri Sarawak your undivided focus on the development of Sarawak really has a great impact in making, quote and unquote, “Sarawak a peaceful, progressive and prosperous State”. Tahniah.

Pengenalan Kawasan N.61 �" Bekenu

Tuan Speaker, sebagai pengenalan, Kawasan Dewan Undangan Negeri N.61 �" Bekenu adalah kawasan baru hasil daripada pensempadanan semula kawasan Dewan Undangan Negeri N.55 �" Lambir yang lalu. Terima kasih kepada Kerajaan Negeri Sarawak atas keadaan ini kerana dengan persempadanan semula ini kawasan menjadi lebih kecil berbanding dengan sebelumnya. Dan ini memberi lebih banyak ruang untuk memberi lebih fokus kepada pembangunan kawasan. Kawasan ini kini terdiri daripada 46 buah rumah panjang, 45 kampung dan dua pekan iaitu Bekenu dan Niah. Dan mempunyai 10,559 orang pengundi berdaftar pada pilihanraya yang lalu. Kemenangan dengan majoriti yang sangat baik semasa pilihanraya yang lalu menunjukkan akan kepercayaan rakyat dan akan aspirasi rakyat yang masih mahukan Kerajaan Barisan Nasional untuk terus memimpin Kerajaan Sarawak tambah-tambah lagi dengan adanya dan bermulanya Rancangan Malaysia Kesembilan yang sangat ditunggu-tunggukan oleh setiap lapisan masyarakat.

Pembangunan Kawasan: Jalan Raya, Bekalan Letrik, Bekalan Air Bersih Dan Paip

Tuan Speaker, menyentuh tentang isu jalan raya, saya ucapkan terima kasih kepada Kerajaan Negeri Sarawak kerana dengan terbinanya dan siapnya coastal road jalan pesisir pantai dan telah dapat digunakan serta menjadi laluan komunikasi yang banyak menjimatkan masa. Kini untuk ke kampung saya sendiri, Kampung Pejuang, hanya mengambil masa dalam 45 minit dan ke Bintulu dalam masa dua jam berbanding dengan dahulunya melebihi tiga jam. Kalau dulu untuk ke kampung saya, Kampung Pejuang, dari Miri mengambil masa dua jam kini kurang dari 45 minit. Dan kita terpaksa mengikut jadual pasang surut, kena cetak jadual dari Internet. Almaklumlah kalau di bandar ini kita mempunyai keistimewaan akses Internet, jadi kena cetak jadual pasang surut. Tapi kalau orang kampung, dulu kena bawa dua set pakaian. Satu untuk tolak tarik perahu dan yang kedua sebelum selekoh sampai ke Bekenu baru tukar pakaian. Jadi bila sampai Bekenu, nampak smartlah sedikit. So actually nobody in Bekenu would know and imagine how you look like before that. Again thank you for that atas siapnya jalan pesisir pantai.

Jadi kini fasa pertama perhubungan melalui jalan persisir pantai telah terlaksana hasil pembangunan yang telah dirancang dan dilaksana oleh Kerajaan Barisan Nasional.

So actually we have “tasted” the first phase of development dan langkah seterusnya adalah untuk kita melaksanakan fasa kedua yang melibatkan the upgrading of the gravelled road to tar road dan bagi yang belum dapat di access melalui jalan raya sebelum ini kita accesskan sekurang-kurangnya melalui projek membatu jalan-jalan yang telah dirintis sama ada oleh fasa pertama yang belum siap seperti jalan ke kampung Kuala Sibuti, jalan ke Sebalik Tiris, ke Kampung Rancah-Rancah, Kampung Dagang Sepupuk ataupun atas-atas jalan yang dibina oleh kem pembalakan atau oleh pengusaha ladang kelapa sawit seperti jalan ke Kampung Bulau, Kampung Sinuk, Kampung Mutab, ke rumah-rumah panjang di Saeh dan Niah.

Saya amat gembira sekali apabila mendengar dan mengetahui dalam Rancangan Malaysia Kesembilan sebanyak RM15.108 billion telah diagihkan kepada Negeri Sarawak oleh Kerajaan Persekutuan. Oleh itu, special thanks to the Federal Government di atas keprihatinan ini kerana kita dapati ianya 17.9% lebih tinggi daripada Rancangan Malaysia Kelapan yang lalu. Dalam masa yang sama, kita ambil maklum melalui ucapan Yang Amat Berhormat Ketua Menteri Sarawak pada Persidangan Khas Dewan Undangan Negeri pada 20 April 2006 yang lalu. RM10 billion juga telah diagihkan bagi tujuan pembangunan termasuk untuk pembangunan luar bandar yang saya yakin terkandung juga di dalamnya usaha-usaha untuk memperluaskan bekalan elektrik dan bekalan air-air paip. Inilah yang amat ditunggu-tunggu oleh rakyat dan memandangkan akan sokongan yang tinggi terhadap kerajaan Barisan Nasional melalui keputusan pilihanraya yang lalu, saya memohon dapat diberikan peruntukan yang lebih kepada kawasan-kawasan ini.

Potensi Kawasan

Seterusnya mengenai potensi kawasan. Tuan Speaker, Bekenu, ini termasuk Bekenu dan Niah selama ini adalah ternama sebagai pengeluar-pengeluar durian, dengan izin, Durian Ukak. Di antaranya juga petai, rambutan, jagung, limau manis dan beberapa dan banyak lagi. Di samping itu juga, pengeluaran hasil laut seperti belacan, cencalok dan keropok. Pemasaran setakat ini adalah melalui jualan di pasar dan pasar-pasar minggu. Penanaman kelapa sawit juga sedang giat dikerjakan oleh penduduk-penduduk di kawasan ini. Melihat akan potensi ini, saya yakin ianya dapat diperkembangkan. Oleh yang demikian, saya mohon kerjasama daripada Jabatan Pertanian, Pertubuhan Peladang, WEDA, MPOB, SOP, FELCRA, penyertaan sektor-sektor swasta dan agensi lain yang berkaitan untuk sama-sama membantu agar usaha kecil-kecilan ini dapat diperluas dan diperkembangkan lagi. Saya juga dengan ini memohon agar Kerajaan Negeri Sarawak dapat menjadi Bekenu sebagai hub pengeluaran hasil-hasil atau produk pertanian agar dapat meningkatkan lagi taraf ekonomi rakyat.

Pelancongan, Tarikan, Tempat dan Budaya

Potensi seterusnya mengenai pelancongan, tarikan, tempat dan budaya. N61 �" Bekenu adalah di antara kawasan yang kaya dengan tempat-tempat yang boleh menarik para pelancong. Di antaranya kita mempunyai Gua Niah yang penuh sejarah. Di samping itu juga kita mempunyai pantai-pantai yang indah seperti di Trusan Bungai, Pantai Bungai, Kuala Sibuti dan Kuala Niah. Selain itu, dengan teraccessnya nanti Kuala Sibuti melalui jalanraya satu lagi tarikan yang boleh diusahakan iaitu crocodile watching, ini crocodile sungai, memancing dan pada malam hari pula boleh melihat fireflies yang menerangi tebingan sungai. Ini satu keistimewaan.

Tuan Speaker, untuk dikaitkan juga, Sarawak adalah sebuah negeri yang unik. Unik dalam erti kata terdapatnya berpuluh jenis kaum etnik. Di Kawasan Bekenu sahaja tidak kurang daripada 10 jenis kaum etnik dan ini kita pasti mengamalkan adat dan budaya serta perayaan masing-masing. Pengamalan dan pengtengahan serta penghidupan budaya ini bukan saja sebagai tarikan malah masa yang sama dapat mengekalkan dan ini yang saya gelar budaya kita harus mekar di laman global. Contohnya, Makan Tahun, Bergendang Bermukun, tarian-tarian tradisi dan beberapa lagi. Dengan ini adalah menjadi satu permohonan agar usaha kearah menambahbaik facility, meningkatkan usaha mempromosi boleh dilakukan khususnya oleh Kementerian Pelancongan supaya aspek ini boleh diperkembangkan lagi sebagai satu daya tarikan pelancong dalam dan luar negara.

Naiktaraf Daerah

Potensi ketiga, naiktaraf daerah. Bekenu dalam beberapa tahun ini dengan adanya jalan pesisir pantai telah mula berubah wajah. Kalau dulu ianya merupakan sebuah pekan yang sunyi dan seakan-akan statik tapi kini seperti yang saya katakan tadi, sejak adanya jalan pesisir pantai, kita nampak satu perubahan yang ketara sekali. Hujung minggu kita lihat ramai orang datang khusus untuk marketing kerana ingin mendapatkan sayuran dan ikan segar. Keadaan ini tambah meriah lagi dengan adanya pasar minggu yang dimulakan oleh Persatuan Peladang Kawasan Subis. Di samping kemeriahan ini, beberapa projek pembangunan juga sedang rancak diusahakan termasuk penyusunan semula pekan di mana bangunan tergendala yang selama ini menjadi eyesore telah diroboh dan akan tersergam deretan kedai yang baru, market yang sedang dalam pembinaan, penyusunan semula jalan-jalan di dalam pekan. Special thanks also to the former Wakil Rakyat N.55 �" Lambir.

Bilangan penduduk juga jauh bertambah, yang mana dengan keadaan ini saya merasakan sudah sampai masanya Bekenu dijadikan satu daerah. We have what it takes to be a daerah. Ini juga merupakan satu permohonan untuk dipertimbangkan, Tuan Speaker.

Pembangunan Modal Insan, Pembinaan Sekolah,
Peluang Latihan, Pusat Latihan

Seterusnya saya nak sentuh tentang pembangunan modal insan, pembinaan sekolah, peluang latihan, pusat latihan. Tuan Speaker, seperti yang ditekankan di dalam ucapan Tuan Yang Terutama Yang di-Pertua Negeri Sarawak semasa upacara pembukaan Persidangan Penggal Pertama Dewan Undangan Negeri Sarawak Yang Keenam Belas, pembangunan modal insan merupakan di antara agenda penting dalam pembangunan Negeri Sarawak kerana perlunya mewujudkan masyarakat berilmu dan tenaga kerja yang mahir. Dengan izin, saya juga ingin memetik kenyataan Yang Amat Berhormat Datuk Seri Abdullah bin Haji Ahmad Badawi, Perdana Menteri Malaysia semasa pembentangan Bajet kesembilan pada 31 Mac 2006 yang lalu. Saya petik:

“Sekiranya kita ingin melangkah ke era ekonomi berpaksikan pengetahuan, jika kita mahu menjadi negara maju dan kekal pada tahap tersebut, pembangunan modal insan harus diutamakan. Dalam konteks dunia global, modal insan bermutu tinggi adalah keperluan bukan lagi satu kemewahan.”

Selaras dengan itu, kita termaklum bahawa di bawah Rancangan Malaysia Kesembilan sebanyak RM1.03 billion disediakan untuk Kementerian Pelajaran dan Kementerian Pelajaran telah mengenalpasti 54 buah sekolah baru sebagai di antara projek itu. Adalah menjadi harapan agar Negeri Sarawak juga termasuk di dalam di antara negeri yang akan mendapat sekolah baru tersebut memandangkan masih banyak lagi sekolah yang beroperasi dua sesi. Saya juga mengharap agar pembinaan sebuah lagi sekolah berasrama penuh dapat dipertimbangkan untuk Negeri Sarawak memandangkan sekarang ini hanya dua buah sahaja iaitu di Sekolah Menengah Sains Kuching dan Sekolah Menengah Sains Miri. Ini dirasakan perlu kerana kita dapati bahawa dengan menghimpunkan pelajar-pelajar yang berpotensi dan dengan diberi kemudahan asrama sepenuhnya, segala program kecemerlangan dapat dilaksanakan dengan lancar. Di samping itu, dua buah sekolah ini juga telah berjaya mencatat keputusan yang cemerlang dalam SPM dan PMR dengan mengekalkan 100% lulus kerana keadaan yang disediakan adalah kondusif selain daripada program-program yang dirancang dan dijalankan bersama sekolah berasrama penuh yang lain di Semenanjung Malaysia.

Selain daripada pembinaan sekolah, sebagai tambahan kepada yang sedia ada bagi menampung bilangan pelajar yang semakin ramai, tidak dinafikan juga ada di antara remaja-remaja yang tercicir atas alasan-alasan tertentu. Untuk ini, peranan-peranan badan-badan bukan kerajaan (NGO) juga adalah diharap dapat membantu dalam mengelolakan kursus-kursus atau aktiviti serta juga membuka pusat-pusat latihan dan peluang latihan-latihan kemahiran agar para belia yang tercicir dari alam persekolahan ini khasnya mempunyai asas untuk berdikari kerana kalau belia-belia ini terbiar, mereka akan menjadi bebanan kepada kerajaan terutama apabila golongan ini terjebak ke aktiviti-aktiviti yang merosakkan.

Rumusan dan Permohonan

Rumusan dan juga merupakan permohonan. Tuan Speaker, setelah menyentuh beberapa aspek yang berlegar sekitar pembangunan kawasan, potensi, modal insan, saya juga mengetengahkan dan merumuskan beberapa perkara yang memerlukan perhatian kita. Di antaranya adalah masalah hakisan yang begitu ketara sekali terutama di tebing laut, sebagai contoh di Pantai Peliau Bungai bila mana sebahagian jalan telah runtuh akibat hakisan yang teruk. Saya dengan ini memohon agar dapat dibantu dari segi peruntukan untuk membuat retaining wall. Di samping itu saya juga memohon pertimbangan perluasan bekalan elektrik termasuk ke kawasan-kawasan Kampung Pejuang Kelulit, rumah panjang di Saeh dan juga di Niah. Saya juga memohon agar bekalan-bekalan air bersih, air paip ke kampung-kampung dan rumah-rumah panjang terutama yang berdekatan dengan jalan pesisir sebagai permulaan contohnya ke tempat yang telah saya sebutkan tadi. Selain itu, jalan-jalan raya yang perlu diupgrade seperti jalan di Sepupok, Kampung Dagang Sepupok, jalan ke Rumah Chang, Rumah Selan, Saeh. Dalam ertikata lain, setiap kampung dan rumah panjang juga dipohon agar dapat diaccess melalui jalan raya. Penghargaan kepada Ahli Parlimen Miri, State Development Office, Pejabat Daerah, JKR, Jabatan Saliran atas perhatian yang diberikan kepada kawasan N.61 selama ini.

Dalam masa yang sama, Tuan Speaker, saya mohon juga agar klinik-klinik di Bekenu dan Niah diperbesarkan lagi melalui pembinaan semula kerana yang ada sekarang sudah terlalu kecil berbanding dengan pertambahan penduduk yang ada. Balai Polis Bekenu dan Niah juga perlu diambil kira termasuk juga pertambahan bilangan pegawai kerana memandangkan pertambahan penduduk serta juga kerana pembukaan ladang-ladang yang baru yang menyebabkan the influx of workers from merata tempat.

Tuan Speaker, kita juga memerlukan kemudahan sukan seperti trek bitumen untuk Kawasan Bekenu yang boleh digunakan oleh masyarakat dan juga sekolah-sekolah yang berdekatan kerana setakat ini kita belum ada l